De 100 procent-controles op Schiphol gaan vaak te ver. Vooral de manier waarop de controles worden uitgevoerd, is onaanvaardbaar. Dat stelt de Nationale Ombudsman in een rapport.
Bij de 100 procent-controles worden zowel lichaam als bagage van passagiers grondig onderzocht op drugs. Volgens de Ombudsman, Alex Brenninkmeijer, duren de controles te lang, en worden de reizigers niet altijd juist behandeld door douane en Marechaussee.
De douane voert de feitelijke controles uit; de Koninklijke Marechaussee is verantwoordelijk voor de behandeling van aangehouden verdachten en het opsporingsonderzoek.
Mensonterend
De visitaties die af en toe worden gedaan, noemt de Ombudsmman "ingrijpend" en "mensonterend". Het komt volgens hem te vaak voor dat deze inwendige onderzoeken plaatsvinden zonder dat er een concrete verdenking is.
Alleen de Koninklijke Marechaussee zou nog controles mogen uitvoeren bij reizigers van wie vermoed wordt dat ze cocaïne onder hun kleding vervoeren, zegt Brenninkmeijer. Betrokkenen moeten dan wel formeel als verdachte zijn aangemerkt.
De douane stopte begin dit jaar al met het onderzoeken van holtes in het onderlichaam nadat de Ombudsman er stevige kritiek op had geuit.
Bodyscan
In een reactie heeft minister Donner van Justitie laten weten dat er na de zomer in het centrale gebouw van de Schiphol-luchthaven permanent een bodyscan komt te staan, waarmee de Marechaussee kan controleren of reizigers bolletjes hebben geslikt.
Passagiers die van bolletjesslikken worden verdacht kunnen zich dan vrijwillig laten scannen, om zo hun onschuld aan te tonen. Inwendig onderzoek is dan overbodig.
Nu is er al een bodyscan, maar die staat in het detentiecentrum op Schiphol-Oost. Voor reizigers die daarheen worden gebracht en later onschuldig blijken te zijn, is dat een tijdrovend gedoe.
Excuusbrief
Sinds de 100 procent-controles eind 2003 door miniser Donner werden ingevoerd - eerst voor passagiers uit Curaçao, later voor alle reizigers vanuit de Nederlandse Antillen, Suriname en Venezuela -zijn 1,2 miljoen mensen gecontroleerd en zijn 6500 passagiers aangehouden.
Een derde van hen bleek onschuldig, maar toch werden zij uren- of zelfs dagenlang in een cel vastgehouden. Daarna kregen ze een standaard excuusbrief, maar ze moesten weer de cel in in afwachting van vervoer naar Schiphol, omdat er in het detentiecentrum geen wachtruimte is. Dat kan volgens Brenninkmeijer niet door de beugel.
Brenninkmeijer vindt dat de douane en de marechaussee beter moeten beseffen dat de 100-procents-controles emotioneel belastend kunnen zijn voor reizigers. Hij begon zijn onderzoek na klachten van reizigers, advocaten en belangenorganisaties over de controles.
Deel deze pagina
»
»
»