De VS zal het omstreden gevangenenkamp Guantánamo Bay op termijn sluiten. Dat heeft de Amerikaanse president Bush gezegd op een persconferentie in Wenen, tijdens de top van de Europese Unie en de Verenigde Staten. Bush herhaalde daarmee het voornemen dat Washington al eerder naar buiten bracht, maar hij deed dat nu nadat de EU de druk op VS de afgelopen weken had opgevoerd.
Bush: "Ik zou Guantánamo ook zo snel mogelijk willen sluiten. Maar we moeten wachten op de uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof welke rechtbank het meest geschikt is om zittingen te houden." De president voegde eraan toe dat mensen met bloed aan hun handen niet zullen vrijkomen, net zo min als verdachten die mogelijk nieuwe misdaden kunnen begaan.
Op Guantánamo Bay worden al sinds 2002 circa vijfhonderd mannen vastgehouden zonder aanklacht en zonder toegang tot de Amerikaanse rechtspraak.
Washington beschouwt de mannen, die hoofdzakelijk in Afghanistan en Pakistan zijn opgepakt, als 'vijandige strijders' die niet onder de Geneefse conventies voor oorlogsrecht vallen. EU-voorzitter Oostenrijk liet vorige week al weten dat de recente zelfmoord van drie mannen op Guantánamo Bay opnieuw de noodzaak aantoonde om het kamp te sluiten.
Vruchtbaar gesprek
Tijdens een persconferentie onderstreepten Bush en EU-voorzitter Schüssel de positieve sfeer van de top. Ze hadden het beiden over een vruchtbaar gesprek en zeiden dat een breed scala van onderwerpen is besproken.
De Amerikaanse president drong bij de EU aan op scherpe sancties tegen Iran. Dat land is volgens de VS, en ook de EU-3 (Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië) bezig met de geheime ontwikkeling van een kernwapen. Tijdens de persconferentie zei Schüssel dat Iran zijn nucleaire ambitie moet opgeven.
Bush zei verder dat Iran wel erg veel tijd nodig heeft om te reageren op het Westerse aanmoedigingspakket dat Iran ervan moet weerhouden om zijn nucleaire programma te gebruiken voor de ontwikkeling van kernwapens. Vlak voor de persconferentie in Wenen maakte Teheran bekend dat het zijn standpunt over het pakket op 22 augustus bekend zal maken.
Noord-Korea
Ook Noord-Korea is ter sprake gekomen. Bush waarschuwde Pyongyang dat het niet moet proberen lange-afstandsraketten te testen. De VS vreest de laatste dagen dat Noord-Korea een test wil uitvoeren met een raket die het Amerikaanse vasteland kan bereiken. Washington heeft aanwijzingen daarvoor via satellietbeelden. "Noord-Korea moet zich houden aan internationale afspraken", zei Bush.
De top in Wenen was vooral bedoeld om de banden tussen de VS en de EU aan te halen. De relatie tussen Europa en de Verenigde Staten verslechterde in de aanloop naar de invasie in Irak. Toen hadden vooral Duitsland en Frankrijk harde aanvaringen met Bush. Met name Bush' unilaterale optreden (hij weigerde toestemming te vragen aan de VN-Veiligheidsraad) wekte veel irritatie in Parijs en Berlijn.
Maar sinds het aantreden van Condoleezza Rice als minister van Buitenlandse Zaken is de band weer iets warmer geworden. Rice zei bij haar aantreden begin 2005 dat "de tijd van diplomatie" is gekomen. Bovendien werd Duitsland minder anti-Amerikaans door het aantreden van Angela Merkel als bondskanselier.
Demonstraties
Net als gisteren werd er in de Oostenrijkse hoofdstad ook vandaag gedemonstreerd tegen Bush. Gisteren ontdekte de politie namaak-bommen in de buurt van het hotel waar Bush, zijn vrouw Laura en minister Rice van Buitenlandse Zaken verblijven.
»
»
»