De oprichting van de VN-mensenrechtenraad, de UN Human Rights Council, is één van de belangrijkste veranderingen bij de Verenigde Naties, die bezig is met een grote hervormingsoperatie. Maandag is de eerste zitting begonnen. Deze duurt twee weken.
De raad is de opvolger van de mensenrechtencommissie. Die commissie kreeg veel kritiek omdat ze niet effectief zou zijn. Er zaten namelijk ook landen in die zichzelf schuldig maakten aan schendingen van de mensenrechten, zoals Sudan en Zimbabwe.
Sommige landen vormden een blok en gebruikten hun lidmaatschap om elkaar te behoeden voor veroordeling door de commissie.
Schenders
In de nieuwe mensenrechtenraad is er geen plek meer voor landen die zelf de mensenrechten niet respecteren. In de commissie zaten 53 landen, nu zijn 47 landen lid van de raad. Ook Nederland is lid.
Veel landen die worden beschuldigd van het schenden van de rechten en die wel in de oude commissie zaten, zoals Sudan, Zimbabwe, Libië, Congo, Syrië, Vietnam, Nepal, Sri Lanka, Eritrea en Ethiopië, hebben niet eens geprobeerd om tot lid te worden gekozen in de raad.
De oude commissie kwam eenmaal per jaar samen en kon dan zes weken achter elkaar vergaderen, de raad zal drie keer per jaar bij elkaar komen en kan in totaal tien weken vergaderen. Daardoor kan de nieuwe raad beter inspelen op urgente zaken. Verder zullen periodiek de rechten in de lidstaten worden bekeken; de landen weten dus dat ze in de gaten worden gehouden.
Een andere vernieuwing is dat een lid dat grove en systematische schendingen van de mensenrechten pleegt, kan worden geschorst door een tweederde meerderheid.
VS doet niet mee
De Verenigde Staten doen niet mee. Washington vindt dat de veranderingen nog niet ver genoeg gaan en dat de eisen voor de leden van het UN Human Rights Council nog niet streng genoeg zijn. Een land als Cuba, dat het niet zo nauw neemt met de mensenrechten, kon daardoor toch worden gekozen als lid. Wel heeft de VS gezegd mogelijk volgend jaar toe te treden.
Ook Saudi-Arabië, Rusland en China, landen met een twijfelachtige staat van dienst wat betreft de mensenrechten, zijn gekozen als lid. Andere landen, zoals Iran, zijn geweerd.
Voor het functioneren van de raad maakt het niet uit dat de VS niet wil deelnemen. Anders dan bij het Internationaal Strafhof in Den Haag werken de Amerikanen de werking van de raad niet tegen.
Er zijn overigens wel Amerikanen aanwezig bij de bijeenkomst van de nieuwe mensenrechtenraad, maar zij mogen niet meebeslissn over de agenda en de werkmethode.
Verwijten
De raad moet het de komende tijd eens worden over één standaard voor mensenrechten. De vraag is echter of de deelnemende landen daarin zullen slagen, of dat ze elkaar verwijten gaan maken. VN-secretaris-generaal Kofi Annan vroeg de deelnemende landen in zijn openingsspeech de raad niet te gebruiken om politiek te scoren of te onderhandelen.
Onderwerpen die verschillende landen aan de orde willen stellen zijn de situatie in Myanmar, Noord-Korea, Sudan en de door Israël bezette gebieden, de door de VS geleide oorlog tegen terrorisme, de vermoedelijke mishandeling in de Amerikaanse detentiecentra en respect voor religie naar aanleiding van de cartoons over de profeet Mohammed in sommige westerse landen die voor veel ophef zorgden in moslimlanden.
Deel deze pagina
»
»
»