De inwoners van de Spaanse regio Catalonië hebben zoals verwacht in een referendum ingestemd met een verdergaande autonomie. Volgens exit-polls heeft 74 procent van de bevolking 'ja' gestemd. De opkomst was met bijna 50 procent erg laag.
Het nieuwe regiostatuut geeft Catalonië meer zeggenschap over de eigen belastingheffing, controle over eigen luchthavens en een eigen immigratiebeleid. Ook wordt de Catalaanse taal verder verplicht gesteld. In het statuut wordt Catalonië voor het eerst ook aangeduid als 'natie'.
Nationalisten
Sinds Catalonië in 1979 voor het eerst een vorm van autonomie kreeg, streven de Catalaanse nationalistische partijen naar verdergaande zelfstandigheid. Het nu voorliggende statuut voorziet daarin, maar de over de tekst werd lang gesteggeld, in zowel Barcelona als Madrid.
Oorspronkelijk lag er een tekst op tafel die voorzag in een veel grotere autonomie. Maar de gematigde Catalaanse partij CiU kwam later in Madrid een minder vergaande tekst overeen met de socialistische premier Zapatero. Daardoor ontstond er grote verdeeldheid in Catalonië.
Zo legde de radicale ERC-partij de tekst direct naast zich neer. De partij vond dat de tekst niet ver genoeg ging.
Bovendien ontstonden er ook allerlei burgerinitiatieven die weliswaar hechten aan de Catalaanse autonomie, maar vrezen dat grotere Catalaanse zelfstandigheid alleen maar leidt tot scheve ogen. Tot slot is er nog een groot aantal Catalanen die het hele gedoe rondom het statuut afdoet als politiek gesteggel.
Strand
Even werd gedacht dat het mooie weer roet in het eten zou gaan gooien. De opkomst was laag, wat erop zou kunnen duiden dat veel Catalanen hadden naar het strand zijn gegaan in plaats van naar het stembureau. Een lage opkomst had de tegenstanders van het statuut in de kaart kunnen spelen.
De ontwikkelingen rond het referendum worden in de rest van Spanje met argusogen gevolgd, vooral door de aanhangers van de conservatieve Partido Popular (Volkspartij). Partijleider Rajoy voerde de afgelopen weken actief campagne tegen het statuut, hetgeen hem niet in dank werd afgenomen door de Catalanen.
Eén van de angsten van Rajoy is dat andere Spaanse regio's het Catalaanse voorbeeld zullen of willen volgen. Dat zou tot gevolg kunnen hebben dat Spanje op termijn uiteen valt. Rajoys angst wordt gedeeld door veel andere Spanjaarden. Herinneringen aan de burgeroorlog van 1936, toen Spanje ook uiteen dreigde te vallen, spelen dan ook op in de heftige debatten over het Catalaanse statuut.
Baskenland
De Basken volgen de ontwikkelingen rond het referendum eveneens met grote belangstelling. De ETA hoopt binnenkort met de Spaanse regering te gaan praten over meer zelfstandigheid. Veel Basken beschouwen de 'Catalaanse weg' als voorbeeld naar meer autonomie, nadat ETA-geweld de afgelopen dertig jaar weinig heeft opgeleverd.
»
»
»