Klik op 'menu' om verschillende beeldfragmenten te bekijken.
Door Lambert Teuwissen en Harrie van Veen
Aan het begin van het gesprek is Madeleine Albright aangenaam verrast. De Amerikaanse oud-minister van Buitenlandse Zaken draagt vrijwel altijd broches en krijgt nu twee wuppies opgespeld. "De nieuwste rage in Nederland. Ze zijn rood en wit. Blauw was uitverkocht." "Dan lijkt het op Polen, maar dat is niet erg", lacht Albright, die de broches tijdens het hele interview opgespeld houdt.
De Amerikaanse oud-minister van Buitenlandse Zaken is dit weekeinde in Nederland om haar nieuwe boek, 'De macht en de almacht', te promoten. In haar tweede boek (Albrights eerste 'Mevrouw de minister' was een autobiografie), pleit Albright ervoor dat politici zich meer rekenschap geven van de rol die religie speelt in de buitenlandse politiek.
Albright is er na haar vertrek uit de politiek in 2001 van overtuigd geraakt dat religie een grotere rol is gaan spelen in de internationale politiek. Ze schrijft dat Amerikaanse diplomaten na de Tweede Wereldoorlog het thema religie angstvallig buiten de gesprekken en onderhandelingen hielden.
Camp David
Maar dat valt niet langer vol te houden, betoogt Albright. Ze wijst onder meer op het mislukken van de vredesbesprekingen tussen Israël en de Palestijnen in 2000 in Camp David. Daarbij was ze zelf nauw betrokken.
Volgens Albright mislukten de onderhandelingen uiteindelijk, deels omdat Arafat vond dat hij uiteindelijk geen beslissingen kon nemen over de islamitische heilige plaatsen in Jeruzalem. Dit soort religieuze aspecten van internationale conflicten werden door de regering-Clinton onderschat, erkent Albright min of meer in het boek.
Toch pleit Albright niet voor de starre houding die Bush ten aanzien van zijn eigen religie inneemt en ook tentoonspreidt in zijn buitenlandse beleid. "In de Verenigde Staten kennen we scheiding van kerk en staat, maar je kunt een volk niet scheiden van zijn religie. Maar wat je zeker niet moet doen is je regeringsbeleid stoelen op religie."
Twijfel
Met haar nieuwe boek over religie waagt de Democratische Albright zich op het terrein dat de Republikeinen jaren geleden veroverd hebben. Ze vindt het tijd voor een links alternatief, met meer aandacht voor wat verschillende godsdiensten bindt, dan scheidt.
Albright vindt dat het religieuze debat te lang door fundamentalisten is overheerst. "Twijfel hoort bij geloof," zegt ze stellig. President Bush is voor haar te zeker van zijn zaak. "Wat er gebeurt als je je geloof tot beleid maakt, is dat je minder reden hebt om anderen te raadplegen. Bovendien heb je geen plan B als plan A mislukt."
Vooral de fouten die Amerika heeft gemaakt in de oorlog tegen terreur gaan haar aan het hart. "Abu Ghraib en Guantánamo en andere zaken in Irak, doen me niet alleen verdriet omdat onze reputatie wordt geschaad, maar ook omdat het machtigste land op aarde zo moeilijker kritiek op anderen kan geven."
Europa
Toch zijn de fouten in Irak niet alleen een Amerikaans probleem, maar ook van Europa. "Jullie liggen dichter bij het Midden-Oosten dan wij, "waarschuwt ze. "Ik weet dat veel Europese landen het niet eens waren met de oorlog in Irak. Maar de chaos daar treft niet alleen die regio en de VS, maar ook Europa"
Het zou de veiligheid in Europa vergroten om een groter aandeel in de wederopbouw van Irak te nemen. "De VS is niet de Eerste of Tweede Wereldoorlog begonnen. Maar toen we merkten dat ons eigenbelang geschaad werd, zijn we mee gaan vechten."
Albright hoopt verder door kennis het wederzijdse respect te vergroten. Ze noemt als voorbeeld de wederzijdse misverstanden over de rol van vrouwen: "Niet-moslims denken dat vrouwen niet worden gerespecteerd en onderworpen in de islam, terwijl moslims geloven dat vrouwen in de joods-christelijke traditie worden geëxploiteerd en behandeld als seksobjecten."
Duif
Op de cover van haar nieuwe boek heeft Madeleine Albright (zoals gebruikelijk) een grote broche op. Een witte duif. "Die heb ik gekregen van Lea Rabin, de vrouw van de Israëlische minister-president. Zij zei me dat er een hoop duiven nodig waren om vrede te brengen in het Midden-Oosten."
Madeleine Albright, De macht en de almacht. Uitgeverij: Anthos Manteau. ISBN 90 414 1095 3. 19,95 euro.
Deel deze pagina
»
»
»