Moslimjongeren in Nederland radicaliseren steeds vaker. Daarvoor waarschuwde minister Donner van Justitie onlangs. Maar wie zijn die jongeren nu eigenlijk en wat willen zij precies?
Frank Buijs, Froukje Demant en Atef Hamdy gingen op zoek naar de antwoorden door met 22 jonge radicale moslims, 'salafi's' zoals ze zichzelf noemen, diepte-interviews te houden.
Deze gesprekken resulteerden in het boek 'Strijders van eigen bodem. Radicale en democratische moslims in Nederland'. Het boek beschrijft het gedachtegoed van 20 Marokkanen van de tweede en derde generatie en twee Nederlandse bekeerlingen.
Salafisme
Salafisme is een zeer orthodoxe moslimstroming, waarin de Westerse manier van leven (drank, seks en Westerse muziek) wordt afgekeurd. Sommige salafisten die de auteurs voor het boek spraken, zijn zeer gevaarlijk, zegt onderzoeker Buijs van de Universiteit van Amsterdam, maar dat geldt slechts voor een klein deel van hen.
Buijs stelt dat er drie groepen zijn. De a-politieken: die zijn vooral erg religieus en niet-politiek actief, zoals Mohammed B. De politieken: zij willen zich politiek laten gelden en zetten zich af tegen de maatschappij, maar hebben niet het doel de democratie omver te werpen, zoals Samir A.
En de jihadi's: zij koketteren met geweld en wapens, zeggen bereid te zijn (zelfmoord)aanslagen te plegen en willen de democratie omverwerpen, zoals de leden van de Hofstadgroep. Volgens de AIVD lopen er in Nederland zo'n 150 jihadi's rond.
Moslimradicalisme komt vooral voor bij Marokkanen, zegt Buijs. Het zijn veelal goed geschoolde jongeren, die worden aangesproken bij moskeeën, universiteiten en hogescholen. De radicalisering speelt zich vooral af op internet en onderling in groepjes.
Vertrouwenscrisis
Een groot deel van de Marokkaanse jongeren verkeert in een vertrouwenscrisis, concludeert Buijs uit de gesprekken. Ze hebben geen vertrouwen in de politiek en de media omdat die een negatief beeld van de islam naar buiten zouden brengen en ze kampen met een generatiekloof. Bij Turken geldt dat veel minder. Zij zijn individualistischer en botsten minder met hun ouders.
De Marokkaanse jongeren willen graag geaccepteerd worden in Nederland. "Als dat uitblijft, zoeken ze nog meer dan nu hun heil bij de islam. De versterking van hun moslimidentiteit geeft hen weer zelfvertrouwen, ze kunnen weer trots zijn op zichzelf en het geloof schept duidelijkheid over hoe ze moeten leven", waarschuwt Buijs.
Een groot probleem is volgens de onderzoeker dat zowel de ouders als de moskeeën geen grip op de jonge radicale moslims hebben. Zo zitten in het bestuur van de moskeeën vaak ongeschoolde oude landarbeiders, terwijl het hier gaat om academisch geschoolde jongeren. De moskeebestuurders weten niet wat ze er mee aan moeten.
Leeftijdsgenoten
Buijs denkt dat de jonge radicalen alleen te bereiken zijn door hun leeftijdsgenoten. Hij vindt het belangrijk dat ze met elkaar blijven praten en dat de politieken en de a-politieken de jihadi's van hun ideeën afbrengen. Buijs pleit voor het opzetten van discussiegroepen.
De redenen voor radicalisering waren al bekend. Het gaat om jongeren die zich nergens thuisvoelen, zich gediscrimineerd voelen en zoekend zijn naar een club om bij te horen.
De drie auteurs hadden wel de nodige moeite om contact te leggen met radicale jongeren voor het boek. "Niet iedereen wilde, maar degenen die we spraken, wilden graag vertellen."
Boek: Strijders van eigen bodem. Radicale en democratische moslims in Nederland
Auteurs: Frank J. Buijs, Froukje Demant en Atef Hamdy
Uitgever: Amsterdam University Press
»
»
»