Na jaren van terreur in Sudan, Uganda en Congo wil Joseph Kony, de leider van het beruchte Leger van de Heer, een vredesregeling sluiten. De landen zijn bereid om de tafel te gaan zitten, maar ze willen dat Nederland die onderhandeligen steunt om ze meer legitimiteit te geven.
Kony zaaide jarenlang terreur in het onherbergzame noorden van Uganda. Hij opereerde ook lange tijd vanuit Zuid-Sudan en nu heeft hij zich teruggetrokken in Congo. NOS-correspondent Koert Lindijer wist als eerste journalist door te dringen tot de rebellenleider, nadat die zich enkele weken geleden al voor het eerst had laten filmen door zijn eigen mensen.
Hij zit op dit moment, naar eigen zeggen met 3000 soldaten, verscholen in de jungle van Oost-Congo. Kony oogt angstig, vertelt Lindijer. "Hij keek voortdurend uit naar mogelijke scherpschutters. Het lijkt erop dat hij veel van zijn charisma verloren heeft, als hij het al ooit heeft gehad."
Gehersenspoeld
De legerleider lijkt zijn gevoel voor realiteit enigszins kwijt te zijn, na tientallen jaren in het oerwoud. Hij wil bijvoorbeeld een vrijgeleide voor zijn soldaten. Die eis maakt weinig kans, aangezien Kony en andere leiders van zijn leger door het Internationaal Strafhof in Den Haag zijn aangeklaagd voor oorlogsmisdaden.
Ook de soldaten maken een schichtige indruk. Vaak zijn ze als kind ontvoerd, gehersenspoeld met godsdienstwaanzin en onder dwang in het leger terechtgekomen. "Ze hebben vaak hun ouders moeten vermoorden om gehard te worden. Ze lezen de bijbel om de pijn te verzachten. Ik zag geen drugs, alleen diepe, diepe trauma's."
Hoe ver Kony ook van de realiteit staat, hij weet wel dat er een zwaard van Damocles boven zijn hoofd hangt. Militair is hij in een hoek gedrukt. Zijn Leger van de Heer is niet meer de sterke macht die het een paar jaar geleden was. Daarom heeft hij de vredesbeweging Pax Christi gevraagd om een overleg op gang te brengen met zijn tegenstanders.
Van Ardenne
Op dit moment voeren de vice-president van Sudan, Machar, en Kony voorbereidingen voor die vredesbesprekingen. Die onderhandelingen zijn omstreden, omdat er doorgaans geen zaken worden gedaan met gezochte oorlogsmisdadigers. Daarom hebben de partijen een beroep gedaan op de Nederlandse minister van Ontwikkelingssamenwerking Van Ardenne.
Nederland is een van de landen die al een tijdlang probeert het vredesproces in Uganda op gang te krijgen. Vooral voor Sudan is het belangrijk dat ook een westers land steun geeft aan het overleg. De regering in Khartoum wil niet het verwijt krijgen samen te werken met oorlogsmisdadigers. Dat ondanks het feit dat degenen die zijn aangeklaagd door het strafhof geen deel zullen uitmaken van de delegatie van de rebellen - uit angst te worden opgepakt.
Deel deze pagina
»
»
»