Veertien Europese landen hebben met de CIA meegewerkt bij het vervoeren van terreurverdachten door Europees luchtruim, of die transporten in ieder geval bewust genegeerd. Dat concludeert een door de Raad van Europa ingestelde commissie, die de berichten over geheime CIA-vluchten in Europese landen heeft onderzocht.
Volgens de commissie onder leiding van het Zwitserse parlementslid Dick Marty zijn er ook aanwijzingen dat er geheime gevangenkampen van de CIA zijn geweest in Roemenië en Polen. Die twee landen hebben dat tot nu toe steeds ontkend.
De bevindingen zijn grotendeels gebaseerd op informatie van Eurocontrol, dat al het luchtverkeer boven Europa registreert, en op verklaringen van personen die zeggen te zijn ontvoerd door Amerikaanse geheim agenten. Direct bewijs voor de geheime gevangenenkampen is er niet.
Genegeerd
In een tussenrapportage had de commissie al laten weten dat een aantal Europese landen vrijwel zeker heeft geweten van de geheime vluchten.
Het nieuwe rapport is nog stelliger: "Het is nu duidelijk - hoewel we nog ver zijn van het definitief vaststellen van de waarheid - dat autoriteiten in verschillende Europese landen actief hebben meegewerkt met de CIA bij deze onwettige activiteiten", stelt de commissie. "Andere landen wisten het, maar negeerden de vluchten, of ze wilden het het weten."
Onder meer Spanje, Turkije, Groot-Brittannië, Polen, Roemenië, Duitsland en Cyprus zouden hebben geweten van de gevangenentransporten of er zelfs aan hebben meegewerkt. Nederland wordt in het rapport niet genoemd. Volgens berichten in de media zouden wel tussenlandingen zijn gemaakt op Schiphol door CIA-toestellen.
Nederland
Een eerdere rapportage van een andere commissie, ingesteld door het Europees Parlement, concludeerde vorige maand ook al dat het onwaarschijnlijk is dat de EU-staten niets wisten van de transporten.
De regeringen van de EU-landen hebben tot nu toe volgehouden dat ze niet op de hoogte waren van de geheime vluchten. Ook in Nederland was dat niet bekend, volgens minister Bot van Buitenlandse Zaken.
Mensenrechtenorganisaties hebben de transporten bekritiseerd vanwege het risico dat gevangenen in de geheime CIA-gevangenissen worden gemarteld. De VS ontkent niet dat er gevangenen voor verhoor naar andere landen zijn gebracht, maar wel dat ze zijn gemarteld.
Commissievoorzitter Marty noemt het 'spinnenweb' van CIA-vluchten om gevangenen te transporteren een "uiterst vreemde" handelwijze die inbreuk maakt op de mensenrechten.
Deel deze pagina
»
»
»