Minister Pechtold voor Bestuurlijke Vernieuwing wil dat jongeren vanaf hun 16de jaar naar de stembus mogen. Ook vindt hij dat er een discussie moet komen over het kiesrecht van niet-Nederlanders, die langer van vijf jaar in Nederland wonen.
Pechtold komt met zijn plannen op een congres over 'Honderd jaar vrouwenkiesrecht in Europa' aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
Het voorstel om de kiesgerechtigde leeftijd naar 16 jaar te verlagen (nu is dat nog 18 jaar) is niet nieuw - het staat in het D66-verkiezingsprogramma 2002-2006. In de jaren zeventig is al gepleit voor de uitbreiding van het kiesrecht voor allochtonen.
Integratie
Vooral de PvdA was enthousiast, want dit zou de integratie van minderheden bevorderen. In 1996 kwamen de PvdA, D66 en GroenLinks met een wetsvoorstel voor de uitbreiding van het kiesrecht. Het is er nooit van gekomen.
Nu rakelt Pechtold, ook in de race voor het D66-lijsttrekkerschap, de discussie weer op. "We zijn teveel een democratie van toeschouwers en te weinig van deelnemers", houdt de minister de zaal voor.
Het Kamerdebat over de kwestie Hirsi Ali trok bijna 1,5 miljoen kijkers, maar het opkomstpercentage bij verkiezingen is niet navenant hoog. "In de 21ste eeuw moet ons politieke bestel een reële afspiegeling zijn van onze maatschappij."
Toegang tot internet
Er zijn 400.000 jongeren van 16 en 17 jaar. De politiek beslist over onderwerpen die hen nu en in de toekomst aangaan, zoals de identificatieplicht, de toegang tot internet, de WAO, het pensioen en het op peil houden van de welvaart. Jongeren moeten daar dus over meebeslissen, vindt Pechtold.
Het kiesrecht is in de loop der jaren steeds verlaagd. Na de Tweede Wereldoorlog werd de leeftijd verlaagd van 25 naar 23, in 1963 werd het 21, en in 1972 18 jaar.
Belasting betalen
De D66-minister geeft ook een voorzet voor een inhoudelijk debat over het kiesrecht voor allochtonen. Als een niet-Nederlander langer dan vijf jaar hier woont, mag hij sinds 1985 bij de gemeenteraadsverkiezingen stemmen.
Dit bevordert ondermeer de betrokkenheid bij de lokale democratie. Ook betalen deze niet-Nederlanders belasting en mogen daarom invloed uitoefenen op de samenstelling van het bestuur, is altijd de redenering geweest. Pechtold vraagt zich nu openlijk af of deze argumenten ook niet op nationaal niveau gelden.
Een meerderheid van de Tweede Kamer (o.a. VVD, CDA en de kleine christelijke partijen) is altijd tegen de uitbreiding van het kiesrecht geweest. De vrees bestaat dat allochtonen via de Tweede Kamerverkiezingen invloed zouden kunnen uitoefenen op bij voorbeeld het defensie-beleid.
Evenwichtig oordeel
Ook over het naar de stembus gaan van jongeren zijn behalve de PvdA, D66 en GroenLinks weinig voorstanders in de Tweede Kamer. Om te kunnen stemmen moet je meerderjarig zijn, is de redenering.
Want dan ben je beter in staat een evenwichtig oordeel te geven. Voor de wijziging van het kiesrecht is ook een grondwetswijziging nodig.
Voor de volledige tekst van de toespraak, zie de link aan de rechterkant van de pagina.
»