Paus Benedictus XVI sloot zondag zijn vierdaagse reis naar Polen af met een bezoek aan het nazi-vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. Het was een symbolisch, maar ook een beladen bezoek. Rond 17.15 uur liep de Duitse kerkvorst door de beruchte poort met de tekst Arbeit Macht Frei.
De paus sprak met overlevenden van de kampen en ging naar een katholiek centrum bij het kamp. Na het bezoek aan Auschwitz ging hij door naar Birkenau, het vernietigingskamp waar zeker 1,1 miljoen joden zijn omgekomen.
Joodse groeperingen vonden vooraf dat de paus, ooit verplicht lid van de Hitlerjugend, op die plek in ieder geval geen Duits - de taal van de nazi's - mag spreken. Toch deed de paus dat wel. Hij deed een gebed in het Duits. Daarna schakelde hij over op het Italiaans.
Gebedsdienst
De paus ging voor in een oecumenische herdenkingsdienst voor de vele miljoenen slachtoffers van het nazi-regime. Terwijl de paus in stilte bad, konden miljoenen televisiekijkers een regenboog op de achtergrond zien verschijnen. "Op deze plaats van verschrikking te praten is bijna onmogelijk, en het is speciaal moeilijk en verontrustend voor een christen, voor een paus die uit Duitsland komt", zo zei de paus in een gebed voor vrede en verzoening.
De paus vroeg zich ook hardop af waar God was tijdens de Holocaust. "Op deze plaats schieten woorden tekort. Uiteindelijk past alleen een doodse stilte, die op zichzelf een hartekreet aan God is: waarom bleef U stil, hoe kon U dit alles tolereren?"
Benedictus XVI is de afgelopen drie dagen met veel enthousiasme onthaald door honderdduizenden geloofsgenoten in het katholieke Polen. De reis stond grotendeels in het teken van zijn Poolse voorganger Johannes Paulus II.
Zaterdag bezocht Benedictus Wadowice, de geboorteplaats van de vorige paus, en zei hij te hopen dat Johannes Paulus II snel heilig zal worden verklaard. Vanochtend leidde hij de mis voor meer dan 900.000 mensen in een veld buiten Krakow.
Hitlerjugend
De 79-jarige Duitse paus was in de oorlog lid van de paramilitaire Hitlerjugend en bediende aan het eind van de oorlog luchtfaweergeschut om een BMW-fabriek in München tegen bombardementen te verdedigen. Daar zag hij hoe dwangarbeiders uit Dachau naar de fabriek werden gebracht.
Later was hij er bij de Hongaarse grens getuige van hoe joden bijeen werden gedreven voor transport naar de dodenkampen. Juist de wreedheden van het nazi-regime brachten hem tot het besluit om priester te worden, heeft Benedictus eerder gezegd.
Kaddisj
Ook zijn voorganger paus Johannes-Paulus II heeft Auschwitz ooit bezocht. "Johannes Paulus ging naar Auschwitz als zoon van het Poolse volk, Benedictus gaat als zoon van het Duitse volk", stelde de vaste woordvoerder van het Vaticaan, Joaquin Navarro-Valls.
Joodse groeperingen zijn echter niet erg gelukkig met het bezoek van Benedictus. "Deze plaats staat voor het rijk van het kwaad, het was een atoombom van haat", zei de voormalige Israëlische ambassadeur in Polen en huidige voorzitter van de Knesset Szewach Weiss. "Dat hier een Duitse paus naartoe komt, toont aan dat God een interessante regisseur is."
Volgens de aankondiging zal de paus in Birkenau verscheidene gebeden uitspreken, allereerst de Kaddisj, het joodse gebed voor de doden, maar daarna zou een gebed voor vrede in het Duits volgen.
Volgens sommige joodse organisaties zou een Duitse paus die op die infame plaats de taal van de nazi's spreekt een belediging zijn voor de miljoen joden die in het kamp de dood vonden.
Deel deze pagina
»
»
»