Wie de 'Da Vinci code' van Dan Brown heeft gelezen, zal geen prettig beeld van Opus Dei hebben overhouden. Het boek zet de van oorsprong Spaanse katholieke beweging neer als een sinister broederschap met grote invloed op het kerkbestuur in Rome. Het Opus moordt er daarnaast lustig op los.
In de 'Da Vinci Code' wordt de traditionele vertelling van het leven van Jezus Christus op losse schroeven gezet. Die vrije interpretatie van het bijbelverhaal is de reden voor protesten tegen de première van de film van het boek, vanavond op het festival van Cannes.
Katholieke groeperingen roepen over de hele wereld op tot een boycot van een film die naar verwachting een van de grote kassuccessen van dit jaar wordt.
Temidden van al dat tumult is het opvallend dat Opus Dei, het allerzwartste schaap uit de bestseller, een andere weg bewandelt. De ooit zo gesloten organisatie kiest in een reactie voor grote openheid.
Citroen
"Verkopen ze je als citroen, probeer dan limonade van jezelf te maken", vertelt een woordvoerder van Opus Dei in Spanje. "Mensen komen bij ons binnen en ontdekken dat de clichés dus niet de waarheid zijn."
Toch werkt los van imagoproblemen de jarenlange halsstarrige beslotenheid wel degelijk tegen de katholieke organisatie, die wereldwijd 85.000 aanhangers (onder wie 150 in Nederland) telt. Opus Dei hanteert ook conservatieve standpunten over zaken als abortus, homoseksualiteit en voorbehoedsmiddelen.
Het meest tot de verbeelding spreekt een verplichting voor de volgelingen dagelijks een boetekleed met naar binnen gerichte spijkers aan te trekken.
De leden moeten zo de ontberingen van Christus voelen. Eens per week komt daar ook nog de afranseling met een zweepje bij, een finesse die de 'Da Vinci Code' met verve beschrijft.
Maffia
Opus Dei geldt in het boek zo'n beetje als de maffia van God, al is het in het dagelijks leven gissen naar de werkelijke macht van het genootschap.
In absolute cijfers vertegenwoordigen ze met moeite 0,008 procent van de katholieken op aarde. De oorsprong van kerkgroep ligt in de jaren twintig van de vorige eeuw.
De Spanjaard Josemaría Escrivá krijgt dan van God de opdracht "waarop Hij hem al jaren had voorbereid". Escrivá werd in 2002 een heilige - volgens cynici zelfs een ware turboheilige gezien de vaart die Rome in de verklaring zette.
De organisatie wil vooral kapitalisme en katholicisme met elkaar verenigen en richt zich op politici, managers van grote bedrijven, op mensen met invloed.
Via hen kan Opus Dei het katholieke geloof volgens eigen idee het best verspreiden. Voor dat doel bezit Opus ook een uitgebreid stelsel van universiteiten, 'business schools', lagere en middelbare scholen, ziekenhuizen, mediabedrijven, film- en televisieproducenten.
Hard werken
Opus werkt zo aan een stille wereldhervorming, geloven critici. Zij wijzen er ook steeds weer op dat het Opus de leden hersenspoelt en haast onmogelijk maakt ooit nog uit de organisatie te stappen. De beschuldigingen en suggesties van een geheim plan heeft het 'Werk van God' steeds naast zich neergelegd.
"Politiek interesseert ons niet", aldus de zegsman van Opus Dei. "Wat voor ons telt is door hard werken dichter bij God te komen".
Deel deze pagina