De zogeheten achterbankgesprekken van de vermoorde Willem Endstra moeten in het proces tegen topcrimineel Willem Holleeder gezien worden als bruikbaar bewijs. Dat heeft officier van justitie Koos Plooy tijdens de pro-formazitting op Schiphol-Oost betoogd.
Niet lang voor zijn dood in mei 2004 voerde Endstra gesprekken met de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE) over de praktijken van Holleeder. Daarin verklaarde hij dat hij vanaf 2002 door Holleeder werd afgeperst. Holleeder zou de vastgoedhandelaar daarbij ook hebben mishandeld.
Endstra was zo bang voor Holleeder dat de gesprekken plaatshadden op de achterbank van een gepantserde auto. Uiteindelijk zou hij geen aangifte hebben durven doen, omdat de politie hem zijns inziens te weinig bescherming kon geven.
Uitzondering
Normaal gesproken mag het materiaal van de CIE, de inlichtingendienst van de politie, niet dienen als bewijs. Plooy stelt echter dat er in dit geval een uitzondering moet worden gemaakt, omdat de verklaringen van Endstra bijna letterlijk zijn vastgelegd en uitgewerkt.
Daarnaast heeft Endstra de kern van zijn beschuldigingen indertijd ook aan Plooy en de Rijksrecherche geuit. Verder bevestigde de zoon van de vermoorde crimineel John Mieremet de verklaring van Endstra dat die hem heeft gewaarschuwd voor een aanslag op zijn vader.
Bovenstaande geeft volgens Plooy aan dat een deel van de 'achterbankinformatie' van Endstra op verschillende manieren is bevestigd. De opgenomen gesprekken, de Endstra-tapes, vormen een belangrijk bewijs in het proces tegen Holleeder.
Afpersingsorganisatie
De 47-jarige Holleeder was zelf aanwezig bij de pro-formazitting. Hij werd vanuit de gevangenis in Vught met de auto naar Schiphol gebracht. Hij zag er bleek en mager uit.
Toen de tenlastelegging werd voorgelezen leek hij ontspannen; hij maakte grapjes met zijn advocaat Bram Moszkowicz. Justitie wil Holleeder vervolgen omdat hij aan het hoofd van een afpersingsorganisatie zou staan. Formeel wordt hij verdacht van afpersing, mishandeling, witwassen van de opbrengst en omkoping. Daarmee zouden vele miljoenen euro's gemoeid zijn gegaan.
In de tenlastelegging is ook de verdenking "misdrijven tegen het leven" opgenomen. Het Openbaar Ministerie (OM) denkt dat de organisatie van Holleeder verantwoordelijk is voor veel liquidaties en pogingen daartoe.
Willem Endstra, die in mei 2004 vlakbij zijn kantoor aan de Apollolaan in Amsterdam werd doodgeschoten, was niet de enige die werd afgeperst door Holleeder. Ook vastgoedhandelaren Cees Houtman, die in november 2005 werd geliquideerd, Rolf Friedlander en John Wijsmuller waren naar verluidt slachtoffer van zijn praktijken.
Heineken-ontvoerder Holleeder werd eind januari opgepakt met dertien anderen. Zes van hen staan vandaag eveneens voor de rechter. Een zevende verdachte, Servet Y., is sinds maart voortvluchtig. Hij ging ervandoor tijdens een verlof om de begrafenis van zijn vader in Turkije bij te wonen.
Schiphol-Oost
De zitting wordt uit veiligheidsoverwegingen gehouden in de rechtszaal op Schiphol-Oost, een nevenvesting van de rechtbank in Haarlem. Normaal gesproken worden dit soort zaken gehouden in de streng beveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp, maar daar wordt nu het hoger beroep tegen de veertien Limburgse Hells Angels gehouden.
Het OM heeft de pro-formazitting aangegrepen om getuigen op te roepen, die meer kunnen vertellen over misdaden van de groep-Holleeder. Aanklager Fred Teeven vroeg hen zich te melden en zich niet te laten leiden door angst. "Het OM zal zorgvuldig met hun belangen omgaan", benadrukte hij.
Boek
De rechtbank in Amsterdam heeft in kort geding bepaald dat het boek 'De Endstra-tapes', onlangs in boekvorm uitgebracht door twee Parool-journalisten, niet uit de handel hoeft te worden genomen. De erven van Endstra hadden daarom gevraagd.
Volgens de rechtbank is er geen sprake van schending van het auteursrecht. Gesprekken met de politie vallen daar niet onder. Endstra wilde met het gesprek een einde maken aan afpersing; van een creatief doel was geen sprake.
De familie van de vermoorde vastgoedhandelaar wilde ook dat het lekken van informatie afgelopen zou zijn. De rechtbank is het daarmee eens, maar noemt dat een taak van de autoriteiten.
Deel deze pagina
»