Door buitenlandredacteur Joris van Poppel
Kunnen koffie en gebak de Europese Unie redden? Oostenrijk denkt van wel. In 27 Europese steden liet het land gisteren cafe's ombouwen tot Weense koffiehuizen. Onder het genot van koek en gebak konden de bezoekers er discussiëren over de Europese Unie, waarvan de Oostenrijkers dit halfjaar voorzitter zijn.
De directe aanleiding voor het gebak was de verjaardag van de EU. Op 9 mei 1950 stelde Robert Schuman, de toenmalige Franse minister van Buitenlandse Zaken, voor om de kolen- en staalindustrie van West-Europa te verenigen. Sindsdien geldt 9 mei als de 'Dag van Europa'.
Een vrolijk verjaardagsfeest werd het gisteren niet. Sinds Nederland en Frankrijk de Europese grondwet hebben afgewezen, zit de EU in een identiteitscrisis. Maar gebak helpt, denkt Oostenrijk.
Debat
"De ziel is er uit", concludeerde Frits Bolkestein gisterenavond in een debat over de EU met de Hongaarse schrijver György Konrád. De VVD-er en oud-Eurocommissaris vindt dat de EU zich moet concentreren op haar kerntaken. "In de beperking toont zich de meester", houdt Bolkestein een volgepakte zaal in Utrecht voor.
De Hongaar Konrád is het niet met hem eens. De beroemde schrijver vindt dat er voor de EU een belangrijke taak is weggelegd. Het EU-lidmaatschap garandeert volgens hem voor veel landen de democratie. Het is goed als politici elkaar via Brussel in de gaten houden. "Je moet oppassen met politici. Ze regeren het liefst in hun eentje. Europese integratie kan de macht van nationale politici in toom houden."
Waarden van EU
Maar is dat het doel van de EU? Volgende maand praten de EU-leiders op een top in Brussel voor het eerst weer over de weggestemde grondwet. De Europese Commissie vindt dat de EU-landen moeten gaan nadenken over twee vragen: Wat is het doel van de EU? En wat zijn de gemeenschappelijke waarden? Pas als die vragen beantwoord zijn, is het zinnig verder te praten over de grondwet.
Bestaat er zoiets als een Europese cultuur? Bolkestein en Konrád kwamen er gisteren in Utrecht niet uit. Volgens Konrád hebben de Europeanen meer met elkaar gemeen dan ze zelf denken. "Pas als we in bijvoorbeeld Japan zijn, merken we hoe Europees we ons voelen."
Bolkestein gelooft niet dat er een Europese cultuur bestaat. "Waarden als democratie, rechtvaardigheid en vrijheid vind je ook terug in de VS en Latijns-Amerika. Een typisch Europese cultuur bestaat niet. En godzijdank hebben de Brusselse bureaucraten daar ook niks over te zeggen."
Koek en gebak
Volgens de Oostenrijkers hebben de Europeanen in ieder geval één ding gemeen: hun voorliefde voor koek en gebak. Ieder land mag zijn eigen specialiteit hebben, overal in Europa wordt koffie en gebak gegeten. Daarmee zijn het volgens de Oostenrijkers perfecte symbolen voor de EU.
Vandaar dat ze gisteren 27 soorten gebak serveerden, één uit ieder EU-land (de huidige 25 plus Bulgarije en Roemenië). De wafels kwamen uit België, de Italianen leverden tiramisu, de Ieren scones en de Fransen Madeleine-koekjes. En Nederland? Wij werden vertegenwoordigd door de tompoes.
Deel deze pagina
»