Koningin Beatrix heeft in 2002 Amnesty International laten lobbyen op paleis Noordeinde. De koningin had de mensenrechtenorganisatie uitgenodigd voor haar staatsbanket met de Nigeriaanse president Obasanjo.
De toenmalige Amnesty-directeur Vriesendorp kreeg zo de kans om president Obasanjo aan te spreken op de geplande doodstraf van Amina Lawal. De Nigeriaanse vrouw zou volgens de sharia gestenigd worden, omdat ze vreemd was gegaan.
Dat schrijven Erik van Venetië en Jaap Luikenaar in Het Grote Lobbyboek, dat volgende week uitkomt.
Het vonnis van Lawal is een jaar later, in 2003, vernietigd. Onduidelijk is of het gesprek tussen Vriesendorp met de Nigeriaanse president van invloed is geweest op dat besluit. In 2002 hield Amnesty International een grote wereldwijde campagne tegen de doodstraf van Lawal.
Onverwacht
Vriesendorp werd vier jaar geleden onverwachts door de koningin uitgenodigd om aan te schuiven bij het staatsbanket. Het was voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis dat een mensenrechtenorganisatie hiervoor werd uitgenodigd. De Amnesty-directeur werd vervolgens door koningin Beatrix voorgesteld aan de president.
Nadat Vriesendorp de Nigeriaanse president had verteld hoe het Kamerdebat over de zaak-Lawal die dag was verlopen, wees hij Obasanjo op diens handtekening die onder de Universele verklaring van de rechten van de mens staat.
Bij het afscheid zei de koningin tegen de Amnesty-directeur: "Ik hoop dat ik iets voor Amnesty heb kunnen doen."
Vriesendorp benadrukt het belang van de uitnodiging. "Ik denk dat het uitgesloten is dat de Nederlandse sectie de Nigeriaanse president op een andere manier had kunnen spreken." Ook bij het staatsbanket voor president Poetin, afgelopen november, was een vertegenwoordiger van de mensenrechtenorganisatie uitgenodigd.
Dat de koningin Amnesty een warm hart toedraagt, bleek ook bij haar laatste kersttoespraak. Op haar verzoek werd de uitzending op tv afgesloten met een Argentijns lied dat staat op een cd van Amnesty.
Onderschat
Volgens de auteurs van Het Grote Lobbyboek, Erik van Venetië en Jaap Luikenaar, is de koningin één van de meest onderschatte lobbyisten. Van Venetië vindt dat zij "de meest ervaren en breedst georiënteerde lobbyiste" is van Nederland. "Ze koppelt op een heel strategische manier personen aan elkaar, zodat er gelobbyd kan worden door mensen die elkaar anders nooit ontmoeten. Het is een ragfijn lobbyspel."
Jan Vis, staatsrechtgeleerde, is niet verbaasd over het initiatief van de koningin. Volgens hem mag de koningin dit doen, zolang het niet strijdig is met landsbelang en het regeringsbeleid.
Ook premier Balkenende, verantwoordelijk voor het handelen van de koningin, reageert laconiek. Volgens hem past de uitnodiging van Beatrix aan Amnesty in de "samenbindende" rol van de koningin. Ook wijst hij erop dat de president van Nigeria zelf had verzocht om een gesprek met Amnesty.
Deel deze pagina
»