Gemeenten moeten beter hun best doen om werkzoekenden langer uit een uitkering te houden. Dat zegt de vakcentrale FNV in een evaluatie van de Wet Werk en Bijstand die in 2004 van kracht werd. In de evaluatie is het inkomens- en werkgelegenheidsbeleid van de helft van alle Nederlandse gemeenten getoetst.
Peter van der Stelt is 22 jaar. Hij verstuurde ruim honderd sollicitatiebrieven en kreeg ruim honderd afwijzingen. Peter wil in de beveiliging werken maar maakt hekken voor geluidswallen bij Werkcentrum Jongeren in Papendrecht. Dat is een geprivatiseerd werkloosheidsproject.
Het salaris dat Peter, en andere voorheen werkloze Papendrechtse jongeren, krijgen, is 120 procent van het bijstandsniveau. "De gemeente geeft 80 procent van het geld dat het anders kwijt zou zijn aan het betalen van de uitkering mee als loonkostensubsidie aan de werkgever", vertelt Pieter van Schie, hoofd Sociale Zaken van de gemeente Papendrecht. De resterende 40 procent wordt door de jongere zelf verdiend bij de tijdelijke werkgever.
Ondernemerschap
Het project in Papendrecht is een van de vele projecten voor bijstandstrekkers die Nederland telt. Sinds de invoering van de Wet Werk en Bijstand is er gemeenten veel aan gelegen om bijstandstrekkers snel aan het werk te krijgen.
In die wet krijgen gemeenten een vast budget van de overheid voor de bijstandsuitkeringen en voor het begeleiden van werklozen naar een baan. Daalt het aantal bijstandstrekkers, dan mag de gemeente het geld dat over is in eigen zak steken. Maar stijgt het aantal dan moet de gemeente zelf bijbetalen. Voorheen konden gemeenten alle bijstandsuitkeringen declareren bij het rijk.
Van Schie vindt de nieuwe regeling een goede zaak. "Het is zo veel meer ondernemerschap."
Scholingsbudget
Volgens de FNV is nu één op de vijf werklozen die aan een baan worden geholpen binnen een jaar weer werkloos. Veel gemeenten schrikken werklozen af door hen eerst onaantrekkelijk werk uit te laten voeren, zoals het opruimen van zwerfafval of het maken van gordijnhaakjes.
Er zou veel meer geïnvesteerd moeten worden in de opleiding van jongeren in de bijstand. Uit het onderzoek van FNV blijkt dat 70 procent van de ondervraagde gemeenten vindt dat opleidingen zo kort mogelijk moeten duren.
Gesprek
De helft van de gemeenten zegt onvoldoende uit de voeten te kunnen met het bijstandsgeld dat zij van het rijk ontvangen. Vicevoorzitter Ton Heerts wil daarom dat gemeenten naast geld voor uitkeringen een apart scholingsbudget krijgen.
Staatssecretaris Van Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ziet daar geen aanleiding voor. Hij wijst erop dat het aantal bijstandsuitkeringen is gedaald. Van Hoof is tevreden met de Wet Werk en Bijstand zoals die nu functioneert.
Met werkzoekende Peter lijkt het ondertussen toch goed te komen: dinsdag moet hij op een tweede gesprek komen voor een functie als beveiligingsbeamte.
»