Als de Nederlandse grenzen helemaal zouden opengaan voor werkzoekenden uit Polen, Tsjechië en Hongarije zou dat kunnen leiden tot een grote toename van werkzoekenden uit de nieuwe EU-landen. Dat blijkt uit een rapport dat in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken is opgesteld.
Het rapport wordt vrijdag officieel gepubliceerd en is dan op de site van het ministerie te vinden.
De schattingen over het aantal arbeidsmigranten uit de Midden- en Oost-Europese landen lopen uiteen van circa 30.000, zoals er nu jaarlijks komen, tot 72.000 per jaar. De cijfers zijn zo verschillend, omdat de stroom werkzoekenden afhankelijk is van de lonen en de economische ontwikkeling in het thuisland ten opzichte van Nederland. Staatssecretaris Van Hoof wees erop dat het nog niet op definitieve cijfers gaat.
Spidla
Eurocommissaris Spidla van Arbeid vindt de cijfers wel meevallen. "U moet dat afzetten tegen de totale arbeidsmarkt", reageerde hij. Nederland telt ruim 8 miljoen werkzame personen. "Je kunt toch moeilijk stellen dat zo'n toestroom grote gevolgen heeft voor de arbeidsmarkt."
Spidla zei dit tijdens een toelichting op zijn eerder uitgelekte rapport over de komst van Midden- en Oost-Europeanen naar het westen. Volgens hem wijzen de cijfers uit dat Groot-Brittannië, Ierland en Zweden, die de grenzen volledig hebben opengesteld, een hoge economische groei en een lage werkloosheid hebben. Hij wees erop dat "mensen die naar hier komen, willen werken en dus zorgen voor groei".
Staatssecretaris Van Hoof zei eind vorig jaar al de komst van buitenlandse, vooral Poolse, vrachtwagenchauffeurs, schilders en tuinbouwmedewerkers te beschouwen als een gegeven. Volgens hem moet ervoor gewaakt worden dat het spanningsveld tussen Nederlandse en buitenlandse werkzoekenden niet te groot wordt en de regels over arbeidsomstandigheden en beloning hier niet te veel onder druk komen te staan. "Maar we kunnen ook geen muur om ons land bouwen", zei hij toen.
Werkloosheid
Volgens het onderzoek van het ministerie van Sociale Zaken zal de toestroom uit de in 2004 tot de EU toegetreden landen op korte termijn leiden tot grotere werkloosheid onder lager en middelbaar opgeleid personeel. De lange-termijneffecten op de economie lijken tot nu toe beperkt.
Het effect op de collectieve sector is tot nu toe positief. De migranten betalen wel werknemerspremies en loonbelasting, maar doen nauwelijks een beroep op de sociale zekerheid.
Slachterijen
Nu mogen mensen uit de nieuwe EU-landen alleen banen bekleden waar geen Nederlanders of mensen uit de 'oude-EU-lidstaten' voor te vinden zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om werk in slachterijen of seizoensarbeid in de tuinbouw. Ook moeten werkgevers voor werknemers uit de nieuwe lidstaten tot 1 mei 2006 eerst een werkvergunning aanvragen bij het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI).
Nederland moet de EU voor die tijd laten weten of de grenzen helemaal opengaan voor werkzoekenden of dat het huidige overgangsregime wordt voortgezet. Uiterlijk 1 mei 2011 moeten de grenzen hoe dan ook volledig open.
»