De Haïtianen kiezen vandaag een opvolger voor oud-president Aristide, die twee jaar geleden werd verdreven. Duizenden VN-militairen zijn aanwezig om een vreedzaam verloop van de verkiezingen af te dwingen.
Volgens de interim-regering zullen de verkiezingen vreedzaam verlopen, maar in Cité Soleil, waar gewapende bendes de dienst uitmaken, kan vandaag niet worden gestemd. Vanwege de chaos en het geweld van gewapende bendes zijn de verkiezingen al vier keer uitgesteld.
Préval
De grote favoriet is René Préval, die al president was van 1996 tot 2001. Hij is de enige Haïtiaanse president die zijn volle termijn uitdiende en zonder geweld vertrok.
Precies twintig jaar nadat de dictatuur van Jean-Claude 'Baby Doc' Duvalier ten onder ging, bieden de verkiezingen van vandaag hoop op een einde aan de coups en instabiliteit die Haïti sindsdien in zijn greep houden. Een nieuwe strijd echter, kan het armste land van Zuid-Amerika ook nog dieper in de chaos storten.
Ontvoeringen
Haïti heeft één industrie die wel veel geld oplevert: ontvoeringen. Met zo'n tien ontvoeringen per dag innen criminelen dagelijks gemiddeld 100.000 Amerikaanse dollars. Tijdens de aanloop naar de verkiezingen vandaag is het aantal ontvoeringen nog eens opgevoerd.
Presidentskandidaten voeren amper campagne op straat. Dat is te gevaarlijk. Volgens internationale beveiligingsbedrijven is Haïti zelfs het gevaarlijkste en meest corrupte land in het westelijk halfrond. Het is ook het armste land in de regio. De meeste Haïtianen leven van minder dan één dollar per dag.
In februari 2004 werd president Jean Bertrand Aristide na een maand rebellie verjaagd. Een VN-troepenmacht onder leiding van Brazilië probeert sindsdien het geweld enigszins in toom te houden. Maar veel successen boeken de VN-ers niet.
De hoofdstad Port-au-Prince is bijna verlamd door het geweld van de doodseskaders, privé-legertjes en corrupte politie-agenten. Zelfs op klaarlichte dag worden mensen op straat neergeschoten.
Sinds 2004 zijn er zeker 1500 mensen door geweld om het leven gekomen. Haïtianen zijn de armoede en het extreme geweld moe. Het land is in totale crisis, maar lijkt zich op de aanwezige VN-soldaten na buiten de internationale aandacht te begeven. Veel inwoners voelen zich zelfs genegeerd door de rest van de wereld.
Uitgesteld
Het door geweld geteisterde Irak was in staat om drie verkiezingen in één jaar te houden, maar Haïti is amper in staat om er één te organiseren.
De verkiezingen werden sinds het gedwongen vertrek van Aristide dan ook vier keer uitgesteld. Zo bestond er bijvoorbeeld geen systeem om kiezers te registreren. Uiteindelijk is het er nu wel, betaald door de EU en de VS.
Maar dat er verkiezingen worden gehouden, is nog geen garantie dat ze ook eerlijk en zonder geweld zullen verlopen. Om fraude te voorkomen heeft de VN ervoor gepleit om op minder plekken stemlokalen in te richten en de stembriefjes in glazen bussen te deponeren.
Voor veel van de 3,5 miljoen kiezers betekent deze maatregel enkel dat ze nog meer kilometers moeten afleggen naar een stembureau. Voor de veiligheid moeten op elk van de 800 stemlokalen twee Haïtiaanse politie-agenten zijn. Ook het tellen van de stemmen kan lang gaan duren, want de biljetten uit de afgelegen gebieden moeten met koeriers worden opgehaald: er is geen geld voor helikopters.
Oud-presidenten
Veel te kiezen valt er wel: 34 mannen en één vrouw doen een gooi naar het presidentschap. Onder hen twee oud-presidenten, drie ex-premiers, drie ex-militairen, een rebellenleider, twee verdachte drugshandelaren en een fabrieksdirecteur.
De strijd zal vooral gaan tussen de directeur, Charles Baker, en oud-president René Préval, die ver bovenaan in de peilingen staat.
Préval was in het verleden een vriend van Aristide, maar hij distantieert zich nu van de naar Zuid-Afrika verbannen leider. Baker is tweede in de peilingen. Hij beschuldigt Préval ervan juist wél een marionet van Aristide te zijn.
Wat het is, zal de toekomst moeten uitwijzen. Veiligheid is in iedergeval voor alle kandidaten het belangrijkste onderwerp.
Weinig Haïtianen denken dat na de verkiezingen het tij zal keren. Sommigen vragen zich ook hardop af of het land wel klaar is voor verkiezingen: wat heeft het land aan een nieuwe leider zolang je niet eens zonder gevaar voor eigen leven door de straten van Port-au-Prince kunt rijden? Haiti heeft hulp nodig, zeggen ze, geen verkiezingen.
Deel deze pagina
»