Over de vervolging van joden, homoseksuelen, zigeuners en gehandicapten tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn hele bibliotheken vol geschreven. Maar over de gruwelijkheden die Jehovah's Getuigen hebben moeten doorstaan, is veel minder bekend. In het Nationaal Monument Kamp Vught wordt de komende maanden een expositie gewijd aan de vervolging van Jehovah's Getuigen.
De vervolgingsgeschiedenis van deze kleine maar zeer gedreven geloofsgemeenschap wordt zo nauwkeurig mogelijk neergezet in de tentoonstelling 'Trouw aan hun Geloof'. De expositie geeft een beeld van het ondergrondse werk, de gevangenschap en de bevrijding van Nederlandse Jehovah's.
Vrijwel meteen na de machtsovername van de nazi's in 1933 werden Jehovah's Getuigen doelwit van stelselmatige vervolging in Duitsland. Vanuit hun geloofsovertuiging verzetten de Jehovah's zich openlijk tegen het totalitaire nationaal-socialistische systeem.
Hitler-groet
Zo wezen ze de Heil Hitler-groet af, omdat ze alle heil van God verwachten. Ook weigerden de Jehovah's de nazi-vlag te groeten, het leger in te gaan, te werken in de oorlogsindustrie en onvoorwaardelijke gehoorzaamheid aan de staat af te leggen.
Anders dan de joden en de zigeuners die vervolgd werden vanwege hun afkomst, hadden de Jehovah's de mogelijkheid om aan vervolging te ontkomen. Ze moesten dan wel hun godsdienstige overtuiging afzweren.
Jehovah's Getuigen geloven dat de bijbel het woord van God is. Ze hebben zich aan God opgedragen om zijn wil te doen en leggen zich erop toe naar die opdracht te leven. Verreweg de meesten bleven dat geloof trouw, met alle gevolgen van dien.
De nazi's hebben duizenden Jehovah's Getuigen gearresteerd. Velen van hen werden gedeporteerd naar concentratiekampen. Honderden werden geëxecuteerd.
In bezet Nederland ondergingen de Jehovah's hetzelfde lot. Vlak na de Duitse inval werd hun organisatie verboden, het hoofdbureau in Heemstede gesloten en werden de drukpersen in beslag genomen. Ondergronds zetten de Jehovah's hun activiteiten voort, iets wat velen moesten bekopen met langdurige gevangenschap of zelfs de dood.
Aantal gestegen
Opvallend is dat het aantal mensen dat zich bij de Jehovah's aansloot explosief steeg tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de zomer van 1940 telde ons land nog zo'n 500 Getuigen; in 1944 was het aantal gestegen tot ruim 1800 en medio 1945 waren het er 3125.
Tussen 1940 en 1945 zijn in totaal zo'n 500 Nederlandse Jehovah's gearresteerd; ongeveer 130 van hen zijn omgekomen als gevolg van mishandeling, ziekte en ontberingen. In Vught zaten zo'n 80 Getuigen vast, tenminste vijf van hen vonden daar de dood.
De tentoonstelling 'Trouw aan hun Geloof, de vervolging van Nederlandse Jehovah's Getuigen in de Tweede Wereldoorlog' in het Nationaal Monument Kamp Vught is te zien tot en met zondag 23 april. De toegang is gratis.
Deel deze pagina
»