Door Rop Zoutberg, correspondent van de NOS in Madrid
De boodschap van de persafdeling liep afgelopen dinsdag via e-mail binnen. Alsof er niets aan de hand was. "Batasuna organises its first National Congress the 21st January 2006 at Bilbao Exposition Centre. The press is summoned by 16:00", aldus het bericht.
Een dag later publiceerde ook de radicale krant Gara een kleurrijke oproep voor het congres. Als je het nieuws verder niet zou volgen, zou je zowat ontgaan dat Batasuna een verboden politieke organisatie is. De partij mag er dus geen internetpagina op nahouden, laat staan een kantoor en al helemaal geen partijmeeting organiseren.
Batasuna wordt beschouwd als het politieke tentakel van de Baskisch terroristische organisatie ETA. Vier jaar geleden werden daarom op last van het nationale gerechtshof alle activiteiten van partij opgeschort.
Het is altijd een wat vreemd verbod geweest. Bij tijd en wijle demonstreren de partij of bestuursleden van Batasuna zonder dat de politie er iets tegen doet. (Andere keren doen ze dat weer wèl). Ook houdt Batasuna bijeenkomsten in sporthallen. (Dat mag soms wel, soms niet). Zo het uitkomt is er een persconferentie.
Gedachtegoed
De laatste keer in een café in Madrid. Voor de gelegenheid was ook de NOS uitgenodigd. Na afloop interviewden we Batasuna-voorman Pernando Barrena voor het Radio-1 Journaal.
Zijn partij heeft een bizarre status, erkende Barrena. "Je kunt een partij wel illegaal maken, maar met politieke ideeën lukt je dat niet. De mensen van Batasuna zijn altijd actief gebleven. Ze representeren gedachtegoed dat in Baskenland leeft."
Dat is mooi gezegd.
Tegelijkertijd voert Batasuna een wanhopige dans om niet definitief van het toneel te verdwijnen. De partij is verdwenen uit het Baskische parlement en raakte daardoor een groot deel van zijn politieke kracht kwijt.
Anderzijds zit de macht van Batasuna voor een deel in de slachtkracht van de ETA. Maar juist de radicale afscheidingsgroep is hooguit een schaduw van de moordmachine van eind jaren negentig. De laatste doden dateren van mei 2003, toen een commando in een dorpje in Navarra twee politieagenten opblies.
Sindsdien voert de ETA prikacties uit die wel vervelend zijn, maar de Spanjaarden volgende dag alweer vergeten zijn. Sinds het aantreden van de socialist Zapatero in 2004 zijn zeker 190 ETA-verdachten aangehouden. In het zuiden van Frankrijk zijn grote wapenopslagplaatsen ontmanteld.
Dilemma
De ETA zit met een dilemma. De terreurdaad in de stoptreinen van Madrid op 11 maart 2004 traumatiseerde Spanje, Baskenland incluis. Ook al zaten andere groepen achter die ontploffingen, de ETA beseft dat een nieuwe moordaanslag zowat ethisch onverantwoord is. Zo'n aanslag zou wel eens de ETA zelf kunnen opblazen. Zij het dan figuurlijk.
Een aantal gevangen ETA-strijders heeft inmiddels de vraag opgeworpen of geweld eigenlijk wel het juiste instrument is. Het zou kunnen dat Batasuna met de rug tegen de muur ook deze weg verkiest.
Dit weekend moet een nieuw partijbestuur worden gekozen dat uiteindelijk wellicht - eieren voor zijn geld kiest. Daarvoor moet er wel eerst een nieuwe vergaderplek worden gevonden. Inmiddels is geopperd de beoogde partijvergadering desnoods voor de deur van het Bilbao Exposition Centre te houden.
Deel deze pagina
»
»
»