Honderdduizenden documenten uit de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) zijn begonnen aan een reis terug naar Catalonië. De documenten werden na de burgeroorlog geroofd door generaal Franco.
De teruggave is een controversieel gebaar van de regering Zapatero om te proberen iets goed te maken van de misdaden onder het Franco-regime.
De stad Salamanca was fel tegen de teruggave van de documenten die 65 jaar in het plaatselijke Archief voor de Burgeroorlog lagen opgeslagen. De politie moest er aan te pas komen om de verhuizers te beschermen, maar er was geen sprake van geweld.
De reis gaat eerst naar Madrid, waar de papieren op echtheid worden gecontroleerd, daarna worden ze doorgestuurd naar Barcelona.
De dossiers bevatten stapels documenten van het Catalaanse bestuur en allerlei privé-personen. Het gaat onder meer om geboorteaktes, brieven, persoonsbewijzen, documenten over het arbeidsverleden van burgers, en inschrijvingen in organisaties.
Vervolging
De documenten uit Catalonië werden door Franco gebruikt als bewijsmateriaal om de oppositie de mond te snoeren, naar werkkampen te deporteren en in sommige gevallen simpelweg te liquideren.
De documenten hebben nu weinig historische waarde meer. Toch wordt de overkomst van de papieren in Catalonie gevierd als een grote morele overwinning.
Al sinds het begin van de jaren tachtig eist Catalonië de documenten terug. De linkse regering van premier José Luis Zapatero besloot afgelopen jaar tot teruggave.
Politieke strijd
De teruggave van de documenten komt op een moment dat in Spanje een fel debat woedt over de status van Catalonië en andere regio's.
De regering-Zapatero werkt aan een grondwetswetswijziging, waardoor Catalonië als aparte natie wordt erkend. Daarnaast krijgt de Catalaanse overheid veel meer zeggenschap over de belastingen en worden overheidsdienaren verplicht Catalaans te spreken. De conservatieven en het leger verzetten zich hier fel tegen.
Zo kreeg generaal Aguado vorige week acht dagen huisarrest opgelegd nadat hij zijn officieren had opgedragen de eenheid van Spanje te verdedigen tegen de plannen van de regering.
En de conservatieve Partido Popular (PP) beschuldigt Zapatero ervan te buigen voor het Catalaans nationalisme. De PP waarschuwt de Spanjaarden dat de grondwetswijziging de eerste stap is op weg naar ontmanteling van Spanje.
Bangmakerij
Zapatero is in de tegenaanval gegaan. Hij beschuldigt de conservatieven van bangmakerij. Volgens hem verandert de wet in feite niets aan de huidige situatie.
De Spanjaarden lijken zich nog niet al te druk te maken over de kwestie. Uit de laatste opiniepeilingen blijkt dat de socialisten hun voorsprong op de conservatieven behouden, zij het dat die iets slinkt.
Deel deze pagina
»