Stel: je hebt een pukkel op je neus en je denkt dat je om die reden geen baan kunt krijgen. Of geen partner. Of je hébt helemaal geen pukkel op je neus en denkt dat je die wel hebt. Het wordt zo'n obsessie dat je naar de huidarts of zelfs de plastisch chirurg gaat.
Het fenomeen heeft een naam: Body Dysmorphic Disorder, afgekort: BDD. Of in populair Nederlands: het Michael Jackson Syndroom.
In ons land lijdt bijna 1 op 20 mensen die naar de plastisch chirurg gaan aan dat syndroom. Voor de bezoekers aan de huidarts ligt dat getal twee keer zo hoog: 1 op de 10 bezoekers van de dermatoloog hoeven daar eigenlijk helemaal niet te zijn.
Dat blijkt uit een onderzoek van het universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU), dat vandaag is verschenen in het Nederlands Tijdschrift voor de Geneeskunde.
Zelfwaarde
Volgens Damiaan Denys, de psychiater die het onderzoek heeft gedaan, is BDD onmiskenbaar een psychische ziekte.
"Bij mensen met BDD is niets mis met hun uiterlijk. Het probleem is dat ze zich niet goed voelen, een laag zelfwaardegevoel hebben. Ze spitsen heel hun leefwereld toe op een klein defect of helemaal geen defect, en denken dat dit de oorzaak is van al hun problemen."
Michael Jackson is volgens Denys bij uitstek een voorbeeld van iemand van die geobseerd wordt door zijn uiterlijk.
"Hij heeft het geld en de mogelijkheden om zijn gezicht eindeloos aan te passen", zegt Denys. "En het is er niet mooier op geworden".
Vragenlijst
Denys schat dat 80 procent van mensen met BBD na een operatie weer terugkomt om ze nog niet tevreden zijn. Alleen psychische hulp kan die negatieve spiraal doorbreken.
Hij pleit ervoor om patiënten die zich melden bij een plastisch chirurg of een dermatoloog een vragenlijst voor te leggen. Op die manier is gemakkelijk te achterhalen of er sprake is van BDD.
Ze kunnen dan worden doorverwezen worden naar een pyschiater. BDD kan volgens de psychiater met behulp van gedragstherapie of eventueel antidepressiva goed worden behandeld.
Makeover
Professor Moshe Kon, plastisch chirurg in het UMCU en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Plastische Chirurgie, herkent het probleem uit zijn praktijk, maar ontkent dat veel patiënten onnodig worden behandeld.
"Als wij het gevoel hebben dat een patiënt zo'n afwijking heeft, dan opereren we niet."
Dat is niet altijd even gemakkelijk, erkent Kon. Er zijn veel grensgevallen, en mensen die lijden aan BDD zijn heel vasthoudend. Ze komen vaak terug, en laten zich niet eenvoudig overtuigen van het feit dat ze eigenlijk een psychiater nodig hebben.
Kon denkt overigens niet dat programma's als Extreme Makeover het syndroom aanmoedigen. "BBD is er altijd geweest. Het maakt hoogstens de drempel lager om naar de plastisch chirurg te stappen."
Deel deze pagina
»