Het Rijksmuseum voor Volkenkunde en het Fries Museum doen het al sinds 2002 en museum Het Valkhof in Nijmegen experimenteerde er even mee: gratis toegang. Vanaf vandaag kun je zonder geld op zak ook rondneuzen in het Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Let op: het geldt alleen op woensdag en voor de vaste collectie.
Directeur Sjarel Ex verwacht door de gratis dag een forse toename van het aantal bezoekers. Is het experiment een succes, dan wil hij volgend jaar volledig gratis toegang gaan bieden voor de vaste collectie.
Geldschieter
Ex is nog op zoek naar een geldschieter voor de financiering van de gratis openstelling. De vaste collectie zal worden ondergebracht in het Van der Steurgebouw, het oudste deel van het museum. Dat krijgt na een restauratie, die komend voorjaar begint, ook een eigen ingang.
De museumdirecteur ziet het als zijn missie meer mensen te interesseren voor hedendaagse kunst dan de schamele 20.000 tot 30.000 heftige kenners.
Onderzoek
Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van OCW blijkt echter dat er geen nieuwe groepen worden bereikt met gratis toegang. De samenstelling van het publiek voor vrij toegankelijke musea wijkt nauwelijks af van instellingen die entree vragen.
Dat merkt het Rijksmuseum voor Volkenkunde in Leiden ook. Er heeft eerder een verschuiving plaatsgevonden naar de gratis woensdag dan dat het geleid heeft tot een toename van het aantal bezoekers.
Museum Het Valkhof in Nijmegen experimenteerde vanaf maart 2003 met gratis toegang op de eerste woensdag van de nieuwe maand. De doelstelling om meer minima en nieuwe doelgroepen te trekken, werd niet gehaald, waarna de gratis woensdag werd afgeschaft.
Engeland
Toch is het beeld niet eenduidig: Het Fries Museum in Leeuwarden heeft de bezoekersaantallen op de gratis woensdag wel zien stijgen, terwijl het bezoek op de andere dagen ongewijzigd is gebleven.
Ook in Engeland, waar sinds 2001 alle rijksmusea gratis toegankelijk zijn, is het een succes. Het aantal museumbezoekers is flink gestegen, in sommige gevallen zelfs met 100 procent.
Zorgen
De VVD wil ook in Nederland alle nationale musea permanent gratis toegankelijk maken. De PvdA pleit voor 1 gratis dag in de week. Staatssecretaris Van der Laan ziet niets in deze plannen. "Als de VVD denkt zo meer jongeren te trekken, dat zit ze ernaast. Drie jaar geleden heeft onderzoek al uitgewezen dat dat niet het geval is. En de kosten, onder andere voor toezicht en schoonmaak, lopen bij gratis toegang op."
Onlangs kwam Van der Laan met een nota waarin zij musea opriep te vernieuwen en verjongen. "Schilderij aan de muur, bordje erbij. Dat verrast toch niet meer?"
De staatssecretaris maakt zich zorgen over een daling van de bezoekersaantallen, die in de toekomst dreigt. Vooral allochtonen, gezinnen en jongeren blijven weg.
»
»
»