Voor het eerst sinds de milleniumwisseling loonde het in 2005 de moeite om te beleggen op de beurs. De Amsterdamse beursgraadmeter AEX sloot vrijdag, de laatste handelsdag van het jaar, op 437 punten. Dat is 89 punten, of 27 procent boven het slot van vorig jaar.
Dat de beurs het na vijf magere jaren goed zou doen, kwam niet als een verrassing, maar de mate waarin de beurs steeg overtrof alle verwachtingen.
De sprong die de beurs de afgelopen twaalf maanden heeft gemaakt doet weer denken aan het einde van de vorige eeuw, toen bij beleggers de bomen tot in de hemel leken te groeien. Ze staken hun geld massaal in ict-fondsen.
Maar met het uitéénspatten van de internetzeepbel verdween het fundament onder de zogenoemde 'nieuwe economie'. De lucht die in de meeste aandelen zat, liep er in de jaren 2000 tot en met 2002 weer uit. Voor grote en kleine beleggers waren het kille tijden. In 2003 en 2004 ging het iets minder slecht met een beurs, die enkele procenten aantrok.
Het afgelopen jaar liet de echte ommekeer zien. De 23 AEX-fondsen kregen er gemiddeld maar liefst een kwart van hun waarde bij. Het ging, zoals bijna altijd, niet in één rechte lijn omhoog.
Het beleggingsjaar 2005 begon uitbundig, maar in het voorjaar ging een deel van de winst die in de eerste maanden was opgebouwd weer verloren. In de tweede jaarhelft liet de beurs een bijna gestage stijging zien.
Dat ging tegen de verdrukking in, want juist in die periode moest de wereldeconomie de klap verwerken van een torenhoge olieprijs. Maar daar stond tegenover dat de dollar, die uiterst zwak aan 2005 begon, in de loop van het jaar aantrok.
Die aansterkende dollar is een belangrijke factor geweest voor het goede beursjaar, meent Theo Kraan, directeur private investment bij Van Lanschot-bankiers. "Veel AEX-fondsen maken een groot deel van hun omzet in de VS en hebben voordeel bij een hoge stand van de dollar."
Profiteren
Mede door de sterkere dollar kon de stijging van de bedrijfswinsten, die in 2004 begon, het afgelopen jaar aanhouden. "Elk kwartaal viel weer mee", zegt Kraan.
Belangrijk was dat bedrijven de afgelopen jaren drastisch in hun kosten hebben gesneden, zegt Peter Paul de Vries, directeur van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). "Daardoor hebben de beursfondsen kunnen profiteren van de economische groei in andere delen van de wereld."
Bijna alle beursfondsen deelden in de feestvreugde. In het bijzonder deden de bouwaandelen het goed. Achterblijvers waren de mediasector (Elsevier) en de detailhandelsconcerns Ahold en Laurus, die elkaar in een hevige concurrentiestrijd bestrijden.
De verbeterde stemming heeft veel Europese bedrijven doen besluiten om naar de beurs te gaan. De Amsterdamse beurs kon voor het eerst in jaren weer nieuwelingen verwelkomen, namelijk TomTom (navigatiesystemen) Galapagos (biotechnologie), Tele Atlas (kaartenmaker) en oude bekende Endemol.
Scheepvaarttrots
Daar staat wel tegenover dat er zes beursfondsen verdwenen. In alle gevallen was dat een gevolg van een verschijnsel dat ook enkele jaren is weggeweest: fusies en overnames. Zo moest de beurs afscheid nemen van de nationale scheepvaarttrots P&O Nedlloyd, dat in handen kwam van het Deense Maersk.
De fusie- en overnamegolf trof ook automatiseringsbedrijf PinkRoccade dat op een geruchtmakende manier door branchegenoot Getronics werd ingelijfd. De overname van het jaar was de verovering van de Italiaanse bank Antonveneta door ABN Amro.
Het voedingsconcern Numico, dat zware jaren achter de rug heeft, sloeg zijn vleugels uit op de veelbelovende Aziatische markt voor babyvoeding.
De beurs wordt vaak gezien als een barometer van de economie. Gemiddeld lopen de aandelenkoersen een halfjaar vooruit op goede en slechte tijden. Uit cijfers van het nationale rekenbureau CBS blijkt dat ook, want tegen het einde van dit jaar is de economische groei opgelopen, de werkloosheid neemt iets af en het consumentenvertrouwen staat op de hoogste stand in drieeneenhalf jaar.
Deel deze pagina
»
»
»