Van margarine tot vakanties en verzekeringen, ze zijn er in alle soorten en maten. Iedereen zou dan ook aan zijn trekken moeten komen, maar dat is niet zo. Voor wie het nog niet wist heeft het onderzoeksbureau MarketRespons het nog eens duidelijk vastgesteld: de consument is horendol geworden door het grote aanbod.
Bijna zestig procent van de Nederlanders ziet in de overvolle (virtuele) etalages door de bomen het bos niet meer. MarketResponse ondervroeg het publiek aan de hand van twaalf productgroepen en in alle categorieën gaven de meeste Nederlanders aan dat er te veel merken, typen en varianten worden aangeboden.
Met die margarine zal het uiteindelijk nog wel meevallen, maar keuzes voor gas en electra, telefoonabonnementen en verzekeringen kosten vaak veel denkwerk en zijn tijdrovend.
Die inspanningen hebben we er niet altijd voor over en in sommige gevallen kunnen consumenten zelfs geen beslissing nemen omdat het te ingewikkeld is. Tarieven, voordeelregelingen en de kleine lettertjes, het is zoveel dat we keuzes liever uit de weg gaan.
Energiemarkt
En dat gebeurt ook, zegt prof. Fred van Raaij, hoogleraar economische psychologie in Tilburg. Hij wijst naar de ervaringen met de opening van de energiemarkt.
Huishoudens hebben sinds vorig jaar de mogelijkheid om van stroom- en gasbedrijf te veranderen. "Verwacht werd dat dertig procent zou switchen, maar tot nu toe heeft niet meer dan acht procent dat gedaan. Ik verwacht dat het met de zorgverzekeringen nog lager uitkomt."
Het 'voor elk wat wils' past in een wereld van de individualisering. Maar consumenten voelen zich volgens Van Raaij vaak onveilig door het grote aanbod. "Je bent zelf verantwoordelijk. Als je spijt hebt van een keuze kun je niet iemand anders de schuld geven."
Van Raaij denkt dat particulieren het in toenemende mate aan tussenpersonen overlaten om producten of diensten met elkaar te vergelijken. "Ik zie daar een grote markt voor ontstaan. Er is vooral behoefte aan advies over financiële planning door bureaus die onafhankelijk werken van banken en verzekeringsmaatschappijen."
Adviseurs
Daarmee is niet iedereen geholpen: "Degenen die genoeg geld hebben maken zich over het algemeen niet druk en nemen op de koop toe dat ze misschien te veel betalen voor te weinig. Mensen die minder kunnen besteden hebben vaak niet de capaciteit om verantwoorde keuzes te maken en het ontbreekt hen aan geld om adviseurs in te huren", zegt Van Raaij.
Naar de mening van Van Raaij is het maar te hopen dat professionele bureaus de consumenten te hulp komen, want voor een goede marktwerking zijn kritische consumenten nodig.
Bij minder ingewikkelde producten redden de particuliere consumenten het wel alleen, zo blijkt in de supermarkten. Daar neemt de keuze eerder af dan toe, al is dat mede onder invloed van de prijzenslag.
A-merken verdwijnen voor een groot deel uit de schappen ten gunste van een beperkt aanbod van huismerken. "Je ziet dat de winkelbedrijven een beperkte voorselectie maken", zegt Van Raaij.
En zo moet het misschien ook: "Kijk naar de koffie. Over het algemeen kun je in de meeste supermarkten kiezen tussen Douwe Egberts, het huismerk en een goedkoop merk. En dat is genoeg."
Deel deze pagina
»
»
»