In het noorden van Sri Lanka hoeft maar weinig te gebeuren of de oude oorlog tussen de Tamils en het Srilankaanse leger laait weer op. In het noorden van het eiland, dat nog altijd worstelt met de nasleep van de tsunami, hebben de Tamils een soort zelfbestuur. Maar de angst regeert. Een impressie.
Door verslaggever Joris van de Kerkhof
Hier in de politieke hoofdstad van de Tamils, Kilinochchi, valt het nog mee. Je kunt in de regen tenminste nog schuilen onder een dak zonder gaten.
Maar daar aan de kust, vijftig kilometer naar het oosten is het erger. Daar houden de huizen het niet meer. Of dichterbij, daar houden veel huizen het al helemaal niet meer. Daar wonen mensen die door de oorlog getroffen zijn.
Mensen, die in 1977 vanwege rassenrellen naar dit gebied zijn getrokken. Ze kwamen uit het berggebied in het midden van het eiland. Sengalezen joegen de Tamils weg. Toen kwamen ze hier, werd het zes jaar later echt oorlog, moesten ze weer weg, en nu de mijnen zijn opgeruimd wonen ze hier opnieuw.
Vreselijke informatie
Ze worden nu mondjesmaat geholpen door de hulporganisaties. De programma's van die organisaties zijn gericht op tsunami-slachtoffers en dat zijn zij niet. Zij zijn slachtoffers van de oorlog en weten in ieder geval een ding zeker: nooit meer terug naar de Sengaleze kant van dit eiland. Daar krijgen ze natuurlijk ook de meest vreselijke informatie over, over die Sengalezen. Net als andersom.
Mijn Sengaleze chauffeur mocht van zijn baas eigenlijk niet mee naar dit gebied. Te eng, te gevaarlijk. Te onbekend vooral. Het verkeer bijvoorbeeld is hier veel beter geregeld. Er zijn echt agenten die op snelheid letten. 40 in de bebouwde kom, 60 daarbuiten.
Vaak kun je daarbuiten niet harder, omdat de weg te slecht is. Maar geen vierbaanswegen gemaakt van een nauwe doorgang zoals het gebruikelijk is op de rest van het eiland. Met al z'n getoeter en miljoenen bijna ongelukken. Er is een uitzondering, dat zijn de auto's van de LTTE, de Tamil-bazen.
Zij rijden in grote, stoere 4 x 4's, zonder nummerborden, met geblindeerde ramen en in camouflageoorlogskleuren. Er gebeurt niets, maar als ze keihard langsrijden schrik je toch even. Of nog erger, als je achter je busje blijven hangen. Wat zijn ze van plan? Je ziet ze niet zitten. Er gebeurt niets.
Beslissingen
Ondanks dat het land van de regering in Colombo is, nemen de Tijgers hier de beslissingen. Prabakaran is de onbetwiste leider, je komt hem vaak tegen, op foto's.
Ook op kantoren van hulporganisaties hangt zijn foto. Het lokale personeel ziet hem ook wel zitten. En misschien willen de bazen van de hulporganisaties de Tamils niet tegen de haren instrijken. Prabakaran woont in de jungle, en de meest vreemde en wrede verhalen gaan over hem. Hij zou inderdaad slachtoffer van de tsunami zijn geweest. Heeft ook lang niets van zich laten horen, maar op zijn verjaardag, op 27 november, sprak hij weer.
Maar was dit misschien een dubbelganger? Het zijn de verhalen uit het zuiden. Die ook niet nalaten om te zeggen dat de hand afgehakt is van die ene man die wel durfde te stemmen bij de verkiezingen voor een nieuwe president.
Vlam in de pan
De oorlog is officieel voorbij. Er is een staakt het vuren, sinds 2002. De tsunami zou net als in Atjeh voor meer rust tussen de partijen hebben kunnen zorgen. Maar dat is niet gebeurd. Het is wachten tot dat de vlam echt weer in de pan slaat.
Dat gebeurt dan niet hier, in het door de Tamils overheerste gebied. Maar dat gebeurt dan in die gebieden waar een gewapende vrede is. Waar het SLA, het Srilankaanse leger, de macht heeft, maar waar de bevolking Tamil is.
Daar waar bijvoorbeeld vorige week een Tamil-meisje werd verkracht en vermoord in de buurt van een legerbasis. Dat kan alleen maar door het leger gedaan zijn, wordt er gedacht. Tamils reageren dus hun boosheid af op dat leger. En als het leger niet kalm blijft, dan kan het zo maar mis gaan.
Er is een nieuwe president, Rajapakse, die zegt dat hij nieuwe vredesonderhandelingen wil, maar hij heeft nog geen datum genoemd. Er zijn nog steeds dezelfde Tamil-leiders die ook zeggen dat ze willen praten. Maar ondertussen gebeurt er niets. Het is wachten op heel veel.
Veel tsunami-slachtoffers wachten op een nieuw permanent huis. Ze worden nu mondjesmaat gebouwd. Veel arme oorlogsgetroffenen wachten op een beetje beter leven. Dat lijkt op sommige plekken een beetje te lukken. Maar het is vooral wachten op een nieuwe oorlog.
Deel deze pagina
»
»
»