In Istanbul is het proces tegen de Turkse schrijver Orhan Pamuk vrijwel direct na het begin verdaagd. De zaak is tot 7 februari opgeschort. Het ministerie van Justitie moet eerst toestemming geven om de rechtszaak door te laten gaan.
De aanklacht tegen Pamuk luidt 'belediging van de Turkse identiteit'. Hij riskeert daarmee een gevangenisstraf van drie jaar. Pamuk had in een interview met een Zwitserse krant gezegd dat het Turkse leger tijdens de Eerste Wereldoorlog een miljoen Armeniërs heeft vermoord en de afgelopen decennia 30.000 Koerden.
Taboe
Aan de Armeense 'genocide' wordt buiten Turkije nauwelijks getwijfeld, maar in Turkije zelf rust op de kwestie een taboe. Volgens de gangbare Turkse lezing zijn er weliswaar veel Armenen omgekomen, maar zeker niet zóveel. Bovendien was het oorlog en zijn ook aan Turkse kant veel doden gevallen. Genocide was het zeker niet: de hongersnood heeft de meeste slachtoffers gemaakt, aldus Ankara.
De rechter wil nu wachten op het oordeel van het ministerie van Justitie, omdat het interview in de Zwitserse krant werd gepubliceerd voordat de nieuwe Turkse strafwet in werking was getreden.
EU
Het proces baart de Europese Unie veel zorgen omdat de vrijheid van meningsuiting in het geding is, een zaak die toch al gevoelig ligt in verband met de aspiraties van Turkije om lid te worden van de EU. CDA-Europarlementariër Eurlings, leider van een waarnemingsmissie van het Europees Parlement bij het proces, sprak van een "zwarte dag voor de mensenrechten in Turkije."
Eurlings rapporteerde eerder al namens het Europees Parlement over het begin van de Turkse onderhandelingen over EU-lidmaatschap. Hij is niet te spreken over de manier waarop het proces wordt gevoerd: "Op grond van oude wetgeving waaronder dit proces nog valt, had het ministerie van Justitie al meteen kunnen besluiten het proces niet door te laten gaan. Dat is helaas niet gebeurd."
"Turkije moet nu echt laten zien waar het staat op het terrein van mensenrechten en juridische hervormingen", aldus de CDA'er.
Klappen
De opening van de rechtszaak verliep volgens Eurlings "erg gespannen". Europese waarnemers werden in eerste instantie gevraagd de zaal te verlaten, maar uiteindelijk kon men blijven. Wel ontstond het nodige duw- en trekwerk, aldus Eurlings. "Er werden ook klappen uitgedeeld."
Niet alleen de zaak rond de bekende auteur is zorgwekkend, ook andere processen rond de vrijheid van meningsuiting in Turkije houden de gemoederen van Eurlings bezig: "Er zijn nog veel andere Orhan Pamuks. Ik ben bang dat dit een klein voorproefje is van wat we verder nog te zien zullen krijgen. Dit is een slechte voorbereiding op het echte begin voor de onderhandelingen tussen EU en Turkije over lidmaatschap."
Deel deze pagina
»
»
»