Het Rode Kruis is allang het Rode Kruis niet meer. De doelstellingen zijn sinds de oprichting in 1864 weliswaar hetzelfde gebleven, maar het symbool van de hulporganisatie, het bekende kruis, is aan erosie onderhevig.
Door de jaren heen hebben steeds meer landen een verzoek ingediend om een eigen embleem te gebruiken. François Bugnion, de directeur Internationaal Recht bij het Internationale Comité van het Rode Kruis, is hiertegen. Hij denkt dat teveel emblemen de hulpverleners in gevaar kunnen brengen.
Op dit moment worden slechts twee symbolen erkend door de conventie van Genève: het rode kruis en de rode halve maan. Hulpverleners die deze emblemen dragen worden beschermd door het internationale recht. Zij moeten in oorlogs- en rampgebieden toegang hebben tot mensen in nood.
In Genève wordt vandaag en morgen door 192 ondertekenaars van de conventie gesproken over een derde embleem. Dat moet een eind maken aan decennia van gesteggel over het symbool.
Onacceptabel
In veel landen wordt geen van beide emblemen acceptabel gevonden. Bijvoorbeeld in gebieden waar verschillende religies naast elkaar leven of waar een ander geloof dan het christendom of de islam wordt aangehangen. Vandaar dat veel landen een lans breken voor een eigen symbool. Het nieuwe embleem, een rode ruit, moet boven deze problemen uitstijgen.
"Honderden emblemen zou betekenen dat de hulpverleners niet zouden worden herkend en dus niet gerespecteerd", aldus Bugnion. "In plaats van de boodschap uit te dragen 'dit is een neutrale ambulance en moet ongemoeid worden gelaten", verklaart de directeur.
Davidster
Het Rode Kruis heeft vooral problemen met één land: Israël. Dat weigert beide geaccepteerde symbolen te gebruiken en bedient zich van het rode schild van David. Al sinds 1949 wil Israël dat deze omcirkelde Davidster ook officieel wordt ingevoerd.
Het probleem met de ster is dat het vooral het nationale symbool van Israël is en niet zozeer een symbool voor humanitaire hulp. Arabische landen hebben al laten weten dat ze nooit zullen accepteren dat de Davidster wordt erkend.
En dat terwijl het Rode-Kruiskruis sinds de invoering in 1864 nooit een religieuze of politieke betekenis heeft gehad. Het was gewoonweg de omgekeerde vlag van Zwitserland: een wit kruis op een rode achtergrond.
Het geruzie over de maan, ster of het kruis is niet alleen onhandig, het kost het Rode Kruis ook geld: de afgelopen vijf jaar heeft de Amerikaanse tak geweigerd om het lidmaatschapsgeld te betalen uit protest tegen de uitsluiting van Israël. Daardoor liep de organisatie 30 miljoen dollar mis.
Tevreden
De enige oplossing lijkt nog de rode ruit. Het Rode Kruis hoopt iedereen wel tevreden te kunnen stellen met dìt symbool. Israël heeft al laten weten bereid te zijn de ruit buiten de landsgrenzen te gebruiken.
Het lijkt er dus goed uit te zien voor de ruit. Toch moet nog niet te vroeg worden gejuicht: de Arabieren kunnen nog dwars gaan liggen. Veel Arabische landen zien de ruit als een onnodige gunst voor Israël.
Frustrerend
Het is vooral frustrerend, merkt een anonieme Zwiterse diplomaat op. "We proberen een oplossing voor het Rode Kruis te vinden, maar sommigen willen dat we het hele Midden-Oostenconflict oplossen."
Mocht de rode ruit worden aangenomen als neutraal embleem, dan kan elk land het gaan gebruiken als symbool voor de hulporganisatie. Verwacht wordt dat vooral landen met verschillend religies voor de ruit zullen kiezen.
»
»
»