Nederlandse architecten worden steeds populairder in China. De steden groeien er door de economische ontwikkelingen uit hun voegen: een speeltuin met onbegrensde mogelijkheden voor de Nederlandse architect, zo lijkt het. In de praktijk stoten de westerlingen nogal eens hun hoofd aan de aparte denkwijzen van de Chinese overheid.
Rem Koolhaas, Harvard-hoogleraar en winnaar van de prestigieuze Pritzker-prijs, is allang niet meer de enige Nederlandse architect die door de Chinezen wordt gevraagd. Koolhaas ontwierp het nieuwe hoofdkwartier van de Chinese staatszender CCTV dat in 2008 opgeleverd wordt.
MVRDV, van het VPRO-gebouw, en Kuiper Compagnons, het architectenbureau dat in Nederland bekendheid verwierf met de Amersfoortse nieuwbouwwijk Kattenbroek, zijn andere bekende namen geworden in China. Architectenbureau MVRDV ontwierp Longtan Park, een woonwijk bij de stad Liuzhou in het zuiden van China.
Kuiper Compagnons won de prijsvraag voor het ontwerp van Gaoqiao New Town, een satellietstad in de buurt van Shanghai. De compleet nieuwe stad met 20.000 woningen is op dit moment in aanbouw.
Niet alleen de moderne ontwerpen zijn populair, Nederlanders lenen zich ook graag voor het kopiëren van de ouderwetse Hollandse dorpsgezichten.
Dat China aantrekkelijk is voor Nederlandse ontwerpers spreekt voor zich: "terwijl je in Nederland net een wijkje kunt bouwen, mag je in China een hele stad neerzetten", verwoordde Jacob Rijs van MVRDV het in de Groene Amsterdammer.
Omgeving
Maar waarom wil China zo graag Nederlanders inzetten? Nederlanders zijn waardevol bij het bedenken van oplossingen voor uitdijende steden, aldus Rijs. "Nederlandse architecten ontwerpen over het algemeen vanuit een stedenbouwkundig perspectief. Als wij iets ontwerpen, houden we rekening met de omgeving. Chinese projectontwikkelaars zijn daarin soms wat rechtlijniger, trekken zich bijvoorbeeld minder aan van de oude elementen in een stad. Ze zijn bovendien meer op de markt gericht."
Daarnaast lijkt Nederland qua kunstmatige leefomgeving - we leven onder de zeespiegel, maken land van water en andersom - en hoge bevolkingsdichtheid op China.
Blokkendoos
Het is niet altijd makkelijk om in China aan de slag te gaan. Architecten staan in dienst van de staat en daar hebben ze zich aan te houden. Met andere woorden: je kunt als architect een prachtig futuristisch plan maken, maar als de staat het wil terugbrengen tot een blokkendoos, dan wordt het een blokkendoos.
Het kan ook gebeuren dat een architect een plan maakt en vervolgens niks meer hoort. "Een jaar later blijkt zijn plan zonder zijn medeweten en misschien een tikje anders te zijn uitgevoerd door Chinezen", zegt Maarten Kloos van het Amsterdamse architectuurcentrum Arcam.
Samen met Marlies Buurman verzamelde hij materiaal van ruim dertig bureaus die tezamen goed zijn voor 83 projecten in China. De ontwerpen zijn deze week voor het laatst te bewonderen op de Amsterdamse tentoonstelling 'Nederlandse architecten in booming China'.
»
»
»