Ruim 61 procent van de ruim 15,5 geregistreerde miljoen kiezers heeft vandaag zijn stem uitgebracht tijdens het referendum in Irak over de nieuwe grondwet. Dat blijkt uit een voorlopige telling van de kiescommissie.
Vooral in het noorden en zuiden van het land, waar de meeste voorstanders van de nieuwe grondwet wonen, was de opkomst volgens de kiescommissie 'goed'. In de soennitische gebieden - waar veel tegenstanders wonen - bleef een groot aantal stembureaus dicht.
Toch heeft 66 procent van de soennieten tijdens het referendum gestemd. Zij vormen de minderheid in Irak en hadden tijdens het bewind van Saddam Hussein de macht.
Om 16.00 uur Nederlandse tijd zijn de kieslokalen gesloten. De uitslag wordt binnen enkele dagen verwacht.
Veiligheidsmaatregelen
De veiligheidsmaatregelen rondom het referendum waren ongekend hoog. Op iedere straathoek stonden militairen, alle winkels waren gesloten en niemand mocht autorijden uit angst dat opstandelingen autobommen tot ontploffing zouden brengen.
Het referendum verliep over het algemeen rustig. Maar bij enkele incidenten zijn wel vier Irakezen omgekomen. Bij een bomexplosie in de plaats al-Sahedia bij Baquba, ten noordoosten van de hoofdstad Bagdad, kwamen drie Iraakse militairen om het leven.
Tijdens een aanslag op politiemensen bij een stembureau ten westen van Bagdad werd een burger gedood.
In de noordelijke stad Mosul probeerden gewapende rebellen te verhinderen dat Irakezen hun stem uitbrachten. Soennitische rebellen vielen in de westelijke stad Ramadi Amerikaanse en Iraakse militairen aan. Ramadi is de hoofdstad van de overwegend soennitische provincie Anbar. In verschillende delen van de stad waren explosies en machinegeweervuur te horen.
Verdeeld
De nieuwe constitutie moet de eenheid van het Iraakse volk versterken, maar de kans is groot dat het land nog meer verdeeld raakt dan het al is.
Bij het referendum is een cruciale rol weggelegd voor de soennieten, naast de sjiieten en Koerden één van de drie grote bevolkingsgroepen in Irak. De soennieten vormen de overgrote meerderheid in vier van de achttien provincies.
De verkiezingen voor het interim-parlement in januari werden door een groot deel van de soennitische kiezers nog geboycot. De grootste vrees van de soennieten - die tientallen jaren de scepter zwaaiden in Irak - is dat het land verdeeld raakt in drie stukken en dat sjiieten en Koerden de controle krijgen over het olierijke noorden en zuiden van Irak. Voor de soennieten zou dan het relatief olie-arme gebied in het midden van het land overblijven.
Om de nieuwe grondwet van kracht te laten worden, moet het ja-kamp een tweederde meerderheid behalen. De soennieten zijn echter zo ver in de minderheid dat het, zelfs als ze allemaal tegen gaan stemmen, nog spannend wordt. Alleen als ook enkele sjiitische groeperingen ook tegen stemmen maakt het nee-kamp een kans.
Parlement
Eind dit jaar gaan de Irakezen voor de derde keer dit jaar naar de stembus, dan om een nieuw parlement te kiezen dat het interim-parlement zal vervangen. Vier maanden later kunnen wat de regering betreft nog amendementen worden toegevoegd aan het document, wat, als het aan premier Allawi en Washington ligt, de basis wordt van het nieuwe Irak.
»