1,1 Miljoen euro en een gouden plak. Vanaf 3 oktober maakte de Nobel-stichting elke dag een van de laureaten bekend. Hieronder een overzicht:
13 oktober: Nobelprijs voor de Literatuur
In Stockholm is de Nobelprijs voor de Literatuur toegekend aan de Britse schrijver Harold Pinter. Hij is vooral bekend door zijn toneelstukken. Pinter is naast schrijver ook regisseur.
De toekenning van de prijs aan de toneelschrijver komt als een grote verrassing. Pinter "legt de afgrond onder het dagelijkse gezwets weer", schrijft het comité in een toelichting. Hij wordt geroemd als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Britse drama in de tweede helft van de 20e eeuw.
Pinter werd op 10 oktober 75 jaar. Hij maakte zijn debuut in 1957 met het toneelstuk 'The Room'. In 1959 brak de schrijver door met 'The Caretaker', gevolgd door 'The Homecoming' in 1964.
10 oktober: Nobelprijs voor de Economie
De Amerikaan Thomas C. Schelling en de Israëliër Robert J. Aumann hebben de Nobelprijs voor de Economie gekregen. Dat heeft de Zweedse Academie voor de Wetenschappen bekendgemaakt.
Ze krijgen de prijs omdat ze met behulp van de speltheorie inzicht hebben gegeven in de strategie achter economische processen, zoals conflicten en samenwerking. Ze konden daarmee duidelijk maken hoe economische conflicten, bijvoorbeeld handelsoorlogen, ontstaan.
"Hun werk heeft de sociale wetenschappen ver buiten de economische grenzen gebracht", aldus de academie.
De Nobelprijs voor de Economie is in 1969 ingesteld door de Zweedse centrale bank. De andere Nobelprijzen worden al sinds 1901 uitgereikt. De eerste winnaar in de categorie Economie was de Nederlander Jan Tinbergen die de prijs moest delen met de Noor Ragnar Frisch.
7 oktober: Nobelprijs voor de Vrede
De Nobelprijs voor de Vrede is toegekend aan het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) en de voorzitter daarvan, de Egyptenaar Mohammed ElBaradei. Het VN-instituut wordt onderscheiden voor zijn inzet om de verspreiding van kernwapens tegen te gaan.
Onder leiding van ElBaradei was de IAEA betrokken bij onderzoek naar nucleaire activiteiten in Irak, Iran en Noord-Korea. ElBaradei haalde zich in 2003 de woede van de VS op de hals, toen hij de Amerikaanse inval in Irak veroordeelde, omdat er volgens hem geen bewijs was dat er in dat land massavernietigingswapens aanwezig waren.
5 oktober: Nobelprijs voor de Scheikunde
De Nobelprijs voor Scheikunde gaat dit jaar naar drie wetenschappers die erin zijn geslaagd om de productie van afval bij het vormen van nieuwe chemicaliën te verminderen.
De Fransman Yves Chauvin en de Amerikanen Robert H. Grubbs en Richard R. Schrock hebben in hun werkwijze een grote stap voorwaarts gedaan naar milieuvriendelijkere productie. Het proces wordt dagelijks gebruikt in de chemische industrie, met name bij de productie van medicijnen. Volgens het Nobel-comité profiteren de mensheid, de samenleving en het milieu van het werk van het drietal.
De 74-jarige Chauvin reageerde niet bijzonder enthousiast over zijn uitverkiezing. De inmiddels gepensioneerde Chauvin maakte in een interview met de Zweedse radio een bijzonder gereserveerde indruk. Hij zei: "Ik vind de prijs uitgesproken pijnlijk. Mijn ontdekkingen zijn al veertig jaar oud en ik ben een oude man." Hij kondigde aan niet naar de prijsuitreiking in Stockholm te komen.
4 oktober: Nobelprijs voor de Natuurkunde
De Amerikanen John L. Hall en Roy J. Glauber en de Duitser Theodor W. Hänsch hebben de Nobelprijs voor Natuurkunde gewonnen voor hun werk in de optica. Dat is is het gebied van de natuurkunde dat het gedrag van licht beschrijft. Hall en Hänsch ontvangen het eerbetoon voor hun werk op het gebied van op laseer gebaseerde precisie-spectroscopie. Daarmee kan de kleur van het licht van atomen en moleculen zeer secuur worden vastgesteld.
Glauber wordt geëerd om zijn bijdragen aan de 'kwantumtheorie van optische coherentie'. Hij maakte een theoretische beschrijving van het gedrag van lichtdeeltjes.
Het trio moet de geldprijs van ruim 1,1 miljoen dollar delen: de helft is voor Glauber en Hall en Hänsch moeten de andere helft samen delen.
3 oktober: Nobelprijs voor Geneeskunde
De medici, professor Barry J. Marshall (links) en dr. J. Robin Warren, hebben de Nobelprijs voor Geneeskunde in de wacht gesleept vanwege hun onderzoek naar maagzweren. De twee Australiërs hebben in 1982 bij toeval de bacterie Helicobacter pylori ontdekt, die in de maag infecties kan veroorzaken. In het ergste geval leidt de bacterie tot maagkanker. Voor 1982 werd vaak gedacht dat de maagklachten werden veroorzaakt door stress.
Inmiddels is er een anti-bioticum en een ademtest ontwikkeld. Veel mensen zijn daarmee geholpen, zegt de jury.
»