Niet VVD-fractievoorzitter Zalm maar de LPF is verantwoordelijk voor de val van het kabinet-Balkenende I, schrijft LPF-Kamerlid Mat Herben in zijn boek 'Vrij Denken over religie, politiek en vrijmetselarij'. Zalm, nu minister van Financiën, kreeg vanmiddag het eerste exemplaar.
Herben en andere leden van de LPF hebben altijd beweerd dat het VVD'er Zalm was die het kabinet op 16 oktober 2002 liet vallen, 87 dagen na de installatie. Hij schrijft nu echter dat hij door reconstructies achteraf en gesprekken met Zalm en CDA-fractievoorzitter Verhagen van gedachten is veranderd.
Hij kwam erachter dat de net afgezette LPF-fractieleider Wijnschenk in een gesprek met CDA-fractievoorzitter Verhagen had verteld dat de LPF uit elkaar ging vallen. "Daarop trok Verhagen de stekker uit het kabinet, niet Zalm. De beslissing kwam als een verrassing voor iedereen, ook voor het kabinet", schrijft hij in zijn boek.
Brandstapel
Bij de presentatie benadrukte hij dat hij Verhagen niet als schuldige heeft willen aanwijzen. De LPF is volgens hem zelf verantwoordelijk voor het mislukken van het kabinet. "We hadden het hout aangedragen voor onze eigen brandstapel."
Zelf heeft hij ook de nodige stammetjes geleverd, bekent hij: "Ik had niet mogen terugtreden (als fractievoorzitter, red.) en moeten luisteren naar de twintig Kamerleden die wilden dat ik aanbleef. Maar ook dan zou het kabinet hooguit een jaar hebben volgehouden. De machtsstrijd om het partijvoorzitterschap was een dodelijk gezwel dat zich steeds weer uitzaaide."
De LPF stond van het begin af aan onder druk. In de fractie werd geruzied over het voorzitterschap en de LPF-ministers Heinsbroek en Bomhoff hadden het voortdurend met elkaar aan de stok. De overige bewindslieden eisten rust in de tent en het aftreden van Heinsbroek en Bomhoff.
Beginnersfout
Herben schrijft dat de fractie "na intensief nachtelijk beraad bij Roelf de Boer op het ministerie van Verkeer en Waterstaat" juist had besloten om aan die twee voorwaarden te doen. Hijzelf zou het stokje weer overnemen van Wijnschenk (eerder was hij ook al fractieleider geweest). Maar het bleek al te laat te zijn.
"Het had anders kunnen lopen als Zalm en Verhagen tijdig waren geïnformeerd over de uitkomst van het nachtelijk fractieberaad. De LPF maakte echter de beginnersfout te denken dat het voldoende was via de eigen bewindslieden het kabinet op de hoogte te houden. De politieke macht ligt echter niet in het kabinet, maar bij de fractieleiders", concludeert Herben precies drie jaar later.
Minister Zalm zei vorige week nog een paar keer dat hij het zich altijd erg heeft aangetrokken dat hij als kwade genius werd gezien achter de val van het eerste kabinet-Balkenende. "Ik ben ook maar een mens." Het was het begin van een periode waarin het imago van de populaire VVD'er deuken opliep.
»