De Amerikaanse Senaat heeft ingestemd met de aanstelling van John Roberts tot voorzitter van het hoogste rechtscollege, het Hooggerechtshof. De benoeming van Roberts (50) is in beginsel voor het leven.
De nieuwe opperrechter maakt nu nog geen deel uit van het Hooggerechtshof. Roberts werd in juli voorgedragen als opvolger van rechter Sandra Day O'Connor, die met pensioen gaat.
Nog voor de benoeming van Roberts als lid van het hof helemaal rond was, kandideerde president Bush hem al voor de post van voorzitter. Aanleiding was het overlijden, begin deze maand, van de toen 80-jarige opperrechter William Rehnquist.
Roberts is de zeventiende Amerikaan in deze hoge functie. De voorzitter van het Hooggerechtshof heeft een grote macht, die ook reikt tot de politici in Washington. Nieuwe wetten moeten altijd passen binnen de grenzen die de opperrechter trekt.
Geharnast
De benoeming van Roberts heeft weinig weerstand opgeroepen. De procedure in de Senaat, waaronder hoorzittingen met de kandiaat, is betrekkelijk snel gegaan. De Republikeinse partijgenoten van president Bush, die de meerderheid in de Senaat vormen, hadden geen probleem met Roberts. Maar ook bij de Democraten bleef de kritiek beperkt.
Er was rekening mee gehouden dat Bush de gelegenheid zou aangrijpen om het hof (bestaande uit acht rechters plus een voorzitter) aan te vullen met een geharnaste conservatief, maar Roberts wordt niet als zodanig beschouwd.
Reagan
Wel hebben progressieve organisaties bezwaar aangetekend, die Roberts "behoudende maatschappijvisie" vrezen. Deze groepen beroepen zich op vonnissen die hij als rechter in het Hof van Beroep in Washington heeft uitgesproken. Ook adviezen die Roberts schreef als juridisch adviseur van president Reagan, kenmerkten zich volgens deze critici door een conservatieve inslag.
Tegenover de Senaatscommissie voor juridische zaken nam Roberts daar afstand van. Hij zei dat zijn geschriften van twintig jaar geleden het denken van de regering Reagan weerspiegelden, en niet per se zijn eigen opvattingen.
Nederigheid
Ook een deel van de Democraten liet zich overtuigen. "Roberts heeft in de hoorzittingen duidelijk gemaakt dat hij een gematigde rechter is en geen conservatieve activist", aldus Herb Kohl, één van de drie Democratische voorstemmers in de commissie. De vijf Democraten die tegenstemden, zeiden niet het risico te willen lopen dat Roberts zich ontpopt als een conservatieve ideoloog.
John Roberts bepleitte in de periode voorafgaand aan zijn benoeming een "zekere nederigheid" voor de juridische macht. "De rol van de scheidsrechter is belangrijk, maar niemand gaat naar een wedstrijd om naar de scheidsrechter te kijken", zei de nieuwe opperrechter.
Roberts beloofde elke zaak met een open geest te beoordelen. "Ik heb geen agenda, rechters zijn geen politici." De machtigste jurist van de VS zal het recht van een vrouw om te kunnen kiezen voor abortus respecteren.
Kerk
Sinds het Hooggerechtshof in 1973 uitsprak dat een vrouw zelf over abortus mag beslissen, is dit één van de gevoeligste politieke kwesties in Washington. De enige instantie die dat recht ongedaan kan maken is het Hooggerechtshof.
De nieuwe opperrechter zei dat zijn katholieke geloof hem niet weerhoudt van handhaving van de huidige abortuspraktijk. Hij sloot zich aan bij de eveneens katholieke president John F. Kennedy, die heeft gezegd: "Ik spreek niet voor de kerk over publieke zaken, en de kerk spreekt niet voor mij."
Eed
Donderdagavond legde Roberts voor de Amerikaanse Senaat de eed af. "Ik John Roberts zweer plechtig dat ik de Constitutie van de Verenigde Staten zal steunen en verdedigen'', zo verklaarde hij. De benoeming van de zeventiende voorzitter van het Amerikaanse Hooggerechtshof was daarmee een feit.
»
»
»