Criminelen in Nederland komen vaak gevaarlijker uit de gevangenis dan ze erin gingen. Met die waarschuwing komt oud-gevangenisdirecteur Peter Scheffelaar Klots in het tijdschrift Sancties. De politiek geeft te makkelijk toe aan de wens om strenger en zwaarder te straffen, zonder de consequenties te overzien.
Waren er in 1980 nog zo'n 4000 cellen, nu zijn dat er 16.000. Dat zijn vier keer zo veel cellen in 25 jaar. Dat betekent dat er steeds meer mensen worden opgesloten die bovendien zwaarder worden gestraft. Tegelijkertijd is er sterk op het gevangeniswezen bezuinigd. In deze kabinetsperiode is dat al zo'n twintig procent. Voor de taak om gevangenen te begeleiden en hun gedrag te verbeteren is dus steeds minder geld en tijd.
"Nederland had internationaal een goede naam op het gebied van het gevangeniswezen, maar van die positie is weinig meer over", aldus Scheffelaar Klots. Nederland sluit verhoudingsgewijs nu meer gevangenen op dan Duitsland, Frankrijk en Italië. "En kennelijk vindt men in Nederland dat er nog meer cellen bij moeten."
Begrijpelijk
Dat de gemiddelde burger vindt dat er fors en het liefst zo lang mogelijk gestraft moet worden, vindt Scheffelaar Klots heel begrijpelijk. "Maar de veiligheid van diezelfde burger is er mee gediend dat deze mensen goed begeleid worden voor ze terugkeren in de samenleving", aldus Scheffelaar Klots. "De kans dat het weer fout gaat, moet dan zo klein mogelijk zijn."
De voormalige gevangenisdirecteur verwijt politici dat ze te snel en te heftig reageren door meer cellen te bouwen en de strafmaat op te voeren. "Daarmee kan de politiek op korte termijn scoren, maar op lange termijn levert het grote schade op."
Vanuit tbs-klinieken is eerder ook kritiek geuit op de versobering van het gevangeniswezen. Zo zou er te jong en te weinig ervaren personeel aangenomen worden om de kosten te drukken. De ontsnapping van een tbs'er in juni uit de kliniek Veldzicht in Balkbrug zou volgens medewerkers uit de kliniek te wijten zijn geweest aan een gebrek aan personeel en aan expertise.
Heropvoedingskampen
LPF-Kamerlid Eerdmans deelt de opvatting van Scheffelaar Klots dat gedetineerden slechter uit de cel komen dan ze erin gaan, maar hij vindt de strengere en langere straffen wel gerechtvaardigd. "De veranderde samenleving waarin het geweld zeer is toegenomen, vraagt om hardere straffen. Nu er meer cellen zijn, hoeven we ook minder gevangenen vervroegd vrij te laten."
Eerdmans pleit voor heropvoedingskampen, waar gedetineerden overdag werken en 's avonds een programma volgen waarin ze worden bijgeschoold op het gebied van normen en waarden.
Verder is hij voorstander van privatisering van het gevangeniswezen. "Dat zou kunnen leiden tot meer efficiency", aldus Eerdmans.
Geen hotel
VVD-Kamerlid Luchtenveld deelt de kritiek van Scheffelaar Klots niet. Versobering is in alle sectoren in de samenleving nodig, dus ook in het gevangeniswezen, meent hij. "Een gevangenis is nu eenmaal geen hotel. Liever zouden we meer geld besteden aan de verpleeghuizen en de zorg, dan aan het gevangeniswezen."
Luchtenveld vraagt zich bovendien af of het zinvol is meer geld te steken in reïntegratie van gedetineerden. "Voor sommige groepen, vooral jonge gedetineerden, is het zinvol, maar een grote groep gevangenen blijft in de fout gaan. Dat is dan dweilen met de kraan open."
Deel deze pagina
»
»
»