Door NOS-verslaggeefster Pauline Broekema
Hoe het precies gekomen is weet Dik Broekman van uitgeverij Rubinstein niet. Maar waarschijnlijk is het begonnen met Harry Potter. Onderweg naar hun vakantiebestemming luisterden ouders met hun kinderen naar de audio-versie van Harry Potter.
Voor kinderen waren er in het Nederlandse taalgebied al wat gesproken boeken. Rubinstein begon er twintig jaar geleden mee. Annie M.G Schmidt, Tonke Dragt en andere populaire kinderboekenschrijvers volgden. Toen volwassenen ontdekten dat het gesproken boek er ook is voor niet-visueel gehandicapten ging het snel.
Volgens boekhandelaar Dick Anbeek van 'De Drukkerij' in Middelburg volgens ingewijden één van de mooiste boekwinkels van Nederland- zijn ze deze zomer niet aan te slepen.
"Volwassenen hebben het luisterboek ontdekt. Dat is duidelijk. En de uitgevers spelen er op in. Korte verhalen doen het vooral erg goed. Even een verhaal voor het slapen gaan. En je merkt dat sinds de uitgevers meer aandacht zijn gaan besteden aan de presentatie, het ineens veel beter is gaan lopen. Vroeger vielen ze niet op, die hoesjes met cd's. Sinds de uitgevers werken met speciale rekken en displays loopt het als een trein."
Week van het Luisterboek
Bij uitgeverij Rubinstein beamen ze dat. De Amsterdamse uitgever kreeg er onlangs zelfs drie concurrenten bij. In goede harmonie trouwens, want gezamenlijk organiseren ze in november de Week van het Luisterboek.
In de Engelse, Duitse en Franse taalgebieden is het luisterboek al veel langer in zwang. In de Verenigde Staten wordt bij de uitgave van vrijwel iedere titel standaard een audioversie geleverd. De populariteit in de Verenigde Staten heeft volgens boekverkoper Anbeek te maken met de lange afstanden die de Amerikanen gewend zijn af te leggen. "Het is daar heel gewoon om achter het stuur een boek te luisteren."
Datzelfde geldt voor Duitsland. Op de Autobahn worden ook veel hoorcolleges gevolgd. Er is een scala aan onderwerpen: van literatuurwetenschap tot de geschiedenis van de islam.
Gebruikers zijn er in alle leeftijdscategorieën. De Haagse kapper Hatip Cengiz luistert vooral 's avonds. "Ik laat me in slaap lezen. Filosofie en psychologie. Boeken waar ik anders niet zo snel aan zou beginnen. Ik luister ook onderweg naar mijn werk, op straat of in de tram. In de kapsalon doe ik dat niet. Dat zou nogal onbeleefd zijn tegenover de klanten."
Internet
Cengiz behoort tot de allernieuwste generatie luister-lezers. Hij haalt zijn audioboeken van internet en zet ze op zijn i-pod. Daarmee is hij automatisch aangewezen op Engelse audioboeken. Sites met Nederlandse gesproken boeken bestaan nog niet.
Dat gaat veranderen, verwacht Dik Broekman van Rubinstein. Binnen afzienbare tijd kan de consument zich abonneren op audioboeken. En op die manier, tegen betaling, nieuwe luisterboeken downloaden.
Volgens regelmatige gebruikers is luisteren net zo aangenaam als lezen. Broekman, zelf een verstokt luisteraar: "Ik vind het prettig om in de trein naar buiten te kijken. Dat kan niet als je leest. Met een luisterboek lukt dat wel. Soms onderga je vreemde sensaties. Bij een spannend fragment een tunnel inrijden. Beter kan niet."
Ook Hatip vindt dat er weinig verschil is. "Engelse teksten begrijp ik zelfs beter als ik ze hoor. En ik verbeter er mijn Engels mee."
Luisterboeken dragen niet bij tot het gevreesde verschijnsel van de ontlezing, vindt hij. "Ik merk dat ik juist meer naar de bieb ga. Dat luisteren maakt nieuwsgierig. Als ik iets gehoord heb, wil ik het in sommige gevallen ook nalezen."
Complete Tolkien
De ideale voorlezer is iemand die geen stempel drukt op de tekst en voldoende ruimte laat aan de verbeelding van de luisteraar. Veel auteurs lezen zelf hun boeken in. Zoals Adriaan van Dis, Nelleke Noordervliet en Arthur Japin.
In Nederland is het luisterboek zo nieuw dat duidelijke verkoopcijfers ontbreken. Maar dat het goed gaat is een feit.
Dat biedt ook ruimte voor grote producties. De uitgave van de complete Tolkien bijvoorbeeld. "Vijftig cd's, en het loopt", lacht Broekman, "er zijn mensen die er de hele wereld mee zijn over gereisd."
Deel deze pagina
»
»
»