Ongeveer 50.000 mensen, meest Moslims, hebben in Potocari, vlak bij Srebrenica, de tiende herdenking bijgewoond van de massaslachting van juli 1995. Veel vrouwen waren in het wit gekleed als teken van rouw.
De plechtigheid begon met het hijsen van de Bosnische vlag en het spelen van het tekstloze volkslied van Bosnië-Herzogovina. Het lied is tekstloos omdat de verschillende bevolkingsgroepen, Moslims, Kroaten en Serviërs, het niet eens konden worden over de woorden.
Na het volkslied werden herdenkingsliederen gezongen voor 610 recent geïdentificeerde slachtoffers. Hun groene kisten stonden in de velden opgesteld. Wit geklede vrouwen omringden de kisten. Daarna volgden gebeden en diverse lezingen uit de koran.
Vandaag is het exact tien jaar geleden dat de de Moslim-enclave in Bosnië-Herzogovina viel. Na de val werden zo'n 7000 Moslims vermoord. Zo'n 2000 van hen zijn geïdentificeerd. De afgelopen jaren zijn er tientallen massagraven ontdekt in de omgeving van Srebrenica.
Nederlandse VN-soldaten van Dutchbat konden destijds niet voorkomen dat het Bosnisch-Servische leger onder leiding van generaal Mladic de enclave onder de voet liep.
Schande
De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Jack Straw, zei, als huidige voorzitter van de EU, dat de internationale gemeenschap te weinig heeft gedaan om "één van de zwartste bladzijden uit de Europese geschiedenis sinds 1945" te voorkomen.
"Het is een schande voor de internationale gemeenschap dat dit onder onze ogen heeft plaatsgevonden en wij niets hebben gedaan. Ik betreur dit enorm en het spijt mij zeer." Straw vervolgde dat hij er "ziek" van is dat Karadzic en Mladic nog steeds niet zijn berecht.
Minister Bot van Buitenlandse Zaken, namens Nederland aanwezig in Srebrenica, noemde de manier waarop Straw zich had uitgedrukt "heel juist". De suggestie dat Straw een verkapte spijtbetuiging gaf, die Nederland nooit heeft gegeven, wees hij van de hand. "Wij waren onderdeel van de internationale gemeenschap en hebben naar beste vermogen gehandeld."
"Achteraf is het makkelijk oordelen. Maar als je kijkt naar de omstandigheden van toen, met onze lichtbewapende soldaten, en naar de omstandigheden hier in de vallei, dan geloof ik niet dat onze soldaten toen gefaald hebben."
Bot zelf gaf geen toespraak. Hij had vooraf verklaard dat hij geen spijt namens Nederland zou betuigen, wel medeleven met de slachtoffers.
Geen woorden
Tijdens een toespraak zei de Bosnische president Tihic dat hij "geen woorden heeft voor de pijn en het verdriet" van de nabestaanden. "Ik kan jullie geliefden niet terugbrengen."
Tihic voegde eraan toe er alles aan te doen om de daders, vooral de voormalige Bosnisch-Servische leider Karadzic en generaal Mladic, te straffen.
Bij de herdenking was voor het eerst ook een vertegenwoordiger van de Servische regering. President Tadic gaf geen toespraak, maar zei vooraf dat hij "zijn hoofd zal buigen voor de onschuldige slachtoffers".
Tadic' aanwezigheid in Srebrenica is omstreden. Vooral nationalistische Serviërs nemen het de premier kwalijk dat hij naar Bosnië is afgereisd. Ook sommige Moslims zijn niet te spreken over zijn komst.
Zwarte bladzijden
Tijdens de plechtigheden werd ook een brief voorgelezen van VN-secretaris-generaal Annan. In de brief stelt Annan dat Srebrenica een zwarte bladzijde is in de geschiedenis van de volkerenorganisatie. Volgens Annan is de VN destijds tekortgeschoten in de verdediging van de moslim-enclave.
De ceremonie werd afgesloten met het voorlezen van de namen van de slachtoffers, gevolgd door hun geboortejaar. Tijdens het lezen gingen de ongeveer 610 groene kisten in een lange rij van hand tot hand over de hoofden van het publiek in de richting van de begraafplaats.
Deel deze pagina
»
»
»