Na het imponerende Live 8 staan de leiders van de G8-landen (de zeven rijkste industrielanden plus Rusland) onder grote druk om meer te doen aan armoedebestrijding. Maar aan de vooravond van de conferentie in het Schotse Gleneagles temperde de Britse minster van Financiën, Gordon Brown, de na Live 8 ontstane euforie.
"Wat Groot-Brittannië zegt, is één ding", zei de geestelijke vader van de schuldenkwijtschelding voor 18 arme landen. "Maar de uitkomst van Gleneagles wordt bepaald door iedereen", aldus Brown, die zich samen met premier Blair sterk heeft gemaakt om armoedebestrijding en klimaatverandering op de agenda van de top te krijgen.
Maar Bob Geldof, de initiatiefnemer van Live 8, vindt, net als de duizenden demonstranten in Schotland, dat Brown nu niet moet terugkrabbelen. "Ik denk niet dat de minister de lat nu lager moet leggen. We zijn gekomen voor de overwinning. Het moet nu gebeuren. Het zou uiterst onverantwoordelijk zijn nu niet door te zetten."
Grote doorbraken zijn in Gleneagles niet te verwachten. Het maximaal haalbare resultaat is de afgelopen weken al in het nieuws geweest. Op de top, die duurt van woensdagmiddag tot vrijdag, zullen de wereldleiders waarschijnlijk de al gemaakte afspraken officieel bevestigen.
Afrikaanse leiders
Dus zullen de wereldleiders trots roepen dat zij de schulden kwijtschelden van 18 landen, voor een bedrag van in totaal 40 miljard dollar. Een mooi gebaar, maar niet veel meer dan dat. Afrikaanse leiders, die maandag en dinsdag bijeen waren in de Libische stad Sirte, eisten in een verklaring dat de schulden van álle Afrikaanse landen moeten worden kwijtgescholden.
De Libische leider Kaddafi riep zelfs op tot verzet tegen hulp uit Westen. Volgens Kaddafi moet er aan zoveel voorwaarden worden voldaan dat er feitelijk sprake is van een "vernedering".
De Afrikaanse leiders staan er verder op dat de landbouwsubsidies worden afgeschaft. Doordat de EU en de VS hun landbouwproducten fors subsidiëren maken de Afrikaanse boeren nauwelijks een kans op de wereldmarkt, zo vinden niet alleen veel Afrikaanse landen, maar ook veel westerse ontwikkelingsorganisaties. Toegang tot de westerse markten stimuleert de Afrikaanse economieën juist veel meer dan kwijtschelden van schulden of het verhogen van de ontwikkelingshulp, zo is de gedachte.
Vrije handel
Maar juist op het punt van vrije, eerlijke handel is er geen akkoord te verwachten in Gleneagles. In de eerste plaats omdat de G8 de internationale handelsregels niet bepaalt, want dat doet de Wereldhandelsorganisatie. Ironisch genoeg is die op hetzelfde moment bijeen in het Zwitserse Génève. Veel demonstranten zouden dus eigenlijk daar moeten gaan protesteren.
In Génève wordt overigens de top van de Wereldhandelsorganisatie voorbereid die later die jaar plaatsvindt in Hongkong. Daar moeten beslissingen worden genomen over de Europese en Amerikaanse subsidies op onder meer katoen en suiker. Zowel de EU als de VS zijn niet bereid die subsidies in te perken.
Op de top van de Afrikaanse leiders pleitte ook VN-secretaris-generaal Annan voor afschaffing van de landbouwsubsidies in de westerse landen. "Als ze de kans krijgen zullen de meeste landen ervoor kiezen om door handel uit de armoede te raken, in plaats van door giften", aldus Annan die de Afrikaanse landen zelf opriep een einde te maken aan de vele conflicten.
Klimaatverandering
Evenmin zijn er in Gleneagels doorbraken te verwachten op het gebied van milieu en klimaatverandering. Afgelopen zondag zinspeelde de Franse president Chirac nog op een doorbraak. Maar de Amerikaanse president Bush liet een dag later al weten dat de VS geen enkel akkoord zal ondertekenen dat lijkt op het Kyoto-protocol. Volgens dat verdrag verplichten deelnemende landen zich de uitstoot van broeikasgassen, verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde, terug te dringen.
De VS heeft het Kyoto-protocol niet ondertekend, tot woede van met name de EU. Washington meent dat terugdringing van de uitstoot van schadelijke gassen de Amerikaanse economie zal schaden. Hooguit zal president Bush in Schotland erkennen dat "menselijk handelen tot op zekere hoogte" de opwarming van de aarde veroorzaakt.
Demonstraties
Niet alleen de wereldleiders zijn in Schotland, maar ook honderdduizenden demonstranten uit de hele wereld. Schattingen gaan zelfs uit van één miljoen anti-globalisten die de wereldleiders onder druk willen zetten meer maatregelen te nemen dan zij de afgelopen dagen en weken hebben aangekondigd.
Enkele dagen geleden kwam het tot een harde confrontatie van de demonstranten met de politie, die massaal aanwezig is in Edinburgh, dat vlak bij Gleneagles ligt en waar de grote protesten plaatsvinden.
»
»
»