De onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de EU moeten volgens plan op 3 oktober van dit jaar beginnen. Dat heeft de Europese Commissie, het dagelijkse bestuur van de EU, bekendgemaakt.
Wel werd duidelijk het voorbehoud gemaakt dat de gesprekken niet per se hoeven te leiden tot toetreding tot de unie, maar ook kunnen resulteren in een 'speciaal verbond'. Turkije zou in ieder geval niet voor 2014 kunnen toetreden.
Open einde
Het gezamenlijke doel van de gesprekken is aansluiting tot de EU. "Deze onderhandelingen zijn een proces met een open einde, waarvan de uitkomst niet bij voorbaat is te garanderen. Als Turkije niet in de positie is voor een volledig lidmaatschap, moet ervoor gezorgd worden dat Turkije volledig verankerd is in de Europese structuren door de sterkst mogelijke band'', zo luidt de tekst waarmee de commissie, het dagelijks bestuur van de EU, uiteindelijk akkoord ging.
Aan die overeenstemming ging een "zeer levendig, sterk debat vol argumenten vooraf", aldus Europees commissaris Rehn van uitbreiding. Vooral enkele christendemocratische commissarissen zouden de mogelijkheid van een speciaal verbond hebben benadrukt. Ze zeiden ook dat in Nederland en Frankrijk tegen het referendum over de grondwet is gestemd omdat de bevolking van die landen tegen de uitbreiding van de unie met Turkije is.
De tegenstemmers in Frankrijk en Nederland zouden hebben aangegeven bang te zijn voor het effect dat toetreding van nieuwe landen heeft op de werkgelegenheid. Ook zou men in het bijzonder tegen toetreding van Turkije zijn, omdat het een moslimland is.
Stemgedrag
Een Eurobarometer-studie van eerder deze week wijst echter uit dat deze kwestie geen grote invloed heeft gehad op het stemgedrag. Slechts zes procent van de Nederlandse en drie procent van de Franse stemmers zou tegen hebben gestemd in verband met de voorgenomen uitbreiding van de EU. De weerstand tegen de Turkse toetreding in het bijzonder werd door drie procent van de Nederlandse en zes procent van de Franse nee-stemmers als reden voor hun keuze genoemd.
CDA-Europarlementariër Eurlings vindt de plannen van de commissie "een gemiste kans". Volgens hem zal door de voorstellen de druk op Turkije om politieke hervormingen door te voeren juist afnemen. Hij meent dat de commissie te weinig nadruk legt op de mensenrechten en vrijheden voor religieuze minderheden.
De huidige leiders van Frankrijk en Duitsland zijn weliswaar voor uitbreiding van de unie met Turkije, maar de vraag is of hun opvolgers dat ook zijn.
Voorbereiden
De EU is zich ervan bewust dat de Europese burger beter moet worden voorbereid op de gesprekken met Turkije en eventueel later met Kroatië en andere voormalige Joegoslavische landen. Daarom trekt de unie 40 miljoen euro uit voor de organisatie van een breed maatschappelijk debat. Daarbij wordt samenwerking gezocht met vakbonden, werkgeversorganisaties, vrouwenrechtenorganisaties en universiteiten.
»
»
»