Veertig procent van de Dutchbat-soldaten die in Srebrenica zaten tijdens de val van de moslimenclave, heeft psychologische hulp nodig gehad. Een aantal van hen is nu, tien jaar na dato, nog steeds onder behandeling.
Dat staat in het boek Herinneringen aan Srebrenica, 171 soldatengesprekken, dat dinsdag verschijnt. Het boek is samengesteld door Hendrina Praamsma, Jet Peekel en Toni Bouwmans.
In het boek praten de Dutchbatters voor het eerst over hun persoonlijke ervaringen. Tot nu toe was niemand geïnteresseerd, zeggen ze in hun verzamelde getuigenissen. Veel soldaten werden agressief, ze raakten aan de drank en de drugs. Een enkeling wilde zelfs zelfmoord plegen.
Eén van de mannen, Sven Ulders, verliet Defensie. Hij vluchtte in drugs, feesten en vechtpartijen. Twee jaar geleden zocht hij hulp. Hij bleek al jaren rond te lopen met een post-traumatisch stress-syndroom. En Ulders bleek niet de enige. Zijn collega Ton de Haan, die nog steeds bij Defensie werkt, wilde een tijdlang niet meer leven. Boos is hij inmiddels niet meer, zijn verhaal is nu gehoord.
Van alle uitgezonden Dutchbatters keerde tien procent terug met een post-traumatisch stress-syndroom, twee keer meer dan normaal na een uitzending. 65 Procent van de Duchtbatters werkt niet meer voor Defensie.
Omdat zoveel soldaten het leger hebben verlaten, heeft Defensie zelf geen cijfers over psychologische problemen. Het ministerie laat weten niet verbaasd te zijn over het hoge aantal.
Fototrolletjes
Opmerkelijk detail uit het boek is dat er mogelijk nog drie filmrolletjes van de afvoering van de moslims blijken te zijn verdwenen. Dat beweren twee Dutchbatters in het boek. Bekend was al dat één rolletje bij het ontwikkelen door Defensie was mislukt.
Op deze drie verdwenen rolletjes staan volgens de twee voormalige Dutchbatters eveneens foto's van de scheiding door de Serviërs van mannen en vrouwen. De soldaten hadden de rolletjes ingeleverd bij 'gewone' fotocentrales. Volgens het ministerie van Defensie is de vermissing van deze rolletjes nooit gemeld.
Eén van de soldaten, Ron Geval, had naar eigen zeggen 14 fotorolletjes naar een fotozaak in Culemburg weggebracht. Toen hij de ontwikkelde foto's kwam afhalen, kreeg hij er dertien terug. "Ik kreeg dertien rolletjes terug. Eén rolletje was niet ontwikkeld."
Kritiek
Het is bijna tien jaar geleden dat de moslimenclave Srebrenica viel, de enclave die door Nederlandse soldaten beschermd had moeten worden. De missie mislukte; bijna 8000 moslimmannen werden vermoord door de Bosnische Serviërs onder leiding van generaal Mladic.
De 171 soldaten die in het boek aan het woord komen, maakten deel uit van de circa 400 Dutchbatters die onder de voet werden gelopen door de tienduizenden zwaarbewapende mannen van Mladic. Na terugkeer in Nederland kregen de soldaten alle kritiek over zich heen.
»
»
»