De uitslag van het referendum heeft Frankrijk in een lastig parket gebracht, stelde president Chirac in een reactie op de eerste officiële uitslagen.
De Europese Unie blijft functioneren op basis van de bestaande verdagen, maar het afwijzen van de Europese grondwet zal het voor Frankrijk moeilijker maken om zijn standpunt binnen de EU uit te dragen, waarschuwde de president. "Laten we onszelf niet voor de gek houden."
Het Franse 'nee' is een enorme klap voor de regering van de toch al weinig populaire premier Raffarin. Chirac zal binnen enkele dagen bekend maken of de uitslag consequenties heeft voor het kabinet.
Nederlaag voor Europa
De Franse regering is mogelijk nog teleurgestelder in de uitslag dan de president. Minister Michèle Alliot-Marie noemde het resultaat "een nederlaag voor Frankrijk en een nederlaag voor Europa".
In het Franse nee-kamp ging juist gejuich op. Het verwerpen van de grondwet is geen "stem uit angst", maar "een stem van de hoop", vindt Henri Emmanuelli, een van de voormannen van de Parti Socialiste.
Sommigen vinden dat de afwijzing van de EU-grondwet ook gevolgen moet hebben voor de president. Jean-Marie Le Pen, voorman van het extreem-rechtse Front National, drong onmiddellijk na de eerse exit-polls al aan op het aftreden van Chirac. Euroscepticus Philippe de Villiers riep daar eveneens toe op.
Bezinning
Elders in Europa onderstreepten veel politieke leiders dat het Franse 'nee' niet het einde van de Europese grondwet hoeft te betekenen. Voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso stelde dat "de EU zich voor een probleem gesteld ziet, maar dat de Unie de uitdaging zal aangaan."
De Duitse bondskanselier Schröder noemde de uitslag "een klap" voor de grondwet, "maar nog niet het einde ervan". De Britse Minister van Buitenlandse Zaken benadrukte echter dat het Franse resultaat "belangrijke vragen" opwerpt over de toekomst van Europa. "Wat we nu nodig hebben is een periode van bezinning."
In Denemarken, waar ook een referendum over de EU-grondwet gehouden zal worden, stelde voormalig premier Rasmussen dat het Franse 'nee' tegen de grondwet niet uitgelegd moet worden als een 'nee' tegen Europa. "Dit is een heel verdrietige dag voor Frankrijk, en ook voor Europa. Maar de verhalen over de ondergang van EU-grondwet zijn sterk overdreven. Dit is niet het einde van de grondwet."
»
»
»