Kritiek op uitspraken Bot en Bos

Een deel van de Tweede Kamer is verbolgen over uitspraken van minister Bot van Buitenlandse Zaken over het referendum van volgende week. 

Bot zei dat mensen beter thuis kunnen blijven, dan met de verkeerde argumenten  - zoals de invoering van de euro en mogelijke toetreding van Turkije tot de EU - tegen de Europese grondwet stemmen. 

Vooral het nee-kamp neemt Bot zijn uitlatingen kwalijk. Verschillende Kamerleden zeiden in het Vragenuur dat de minister niets te maken heeft met de argumenten van de kiezers. 

SP-woordvoerder Van Bommel beschuldigde Bot ervan dat hij door middel van zijn uitspraak probeert de opkomst te drukken. Bij een lage opkomst zal de Tweede Kamer een "nee" tegen de grondwet mogelijk naast zich neerleggen. 

Tweede referendum

PvdA-leider Bos wil dat de Tweede Kamer overweegt een tweede referendum te houden als Nederland op 1 juni nee zegt tegen de Europese grondwet. 

Dat referendum zou over anderhalf jaar moeten plaatsvinden, als alle lidstaten zich over de grondwet hebben uitgesproken.

"Als Nederland in z'n eentje tegen is, volgt overleg in Europa", zegt Bos in het Algemeen Dagblad. "Het is zeer de vraag of de andere landen dan bereid zijn opnieuw met ons te onderhandelen." 

"Over anderhalf jaar zijn alle tien de referenda achter de rug. Dan pas weten we of Nederland alleen staat. Het zou heel goed kunnen dat Nederland hierover dan opnieuw een referendum houdt."

'Onacceptabel'

D66-Kamerlid Van der Laan vindt een tweede referendum "onacceptabel". "Nee is nee, dan moet je niet dezelfde vraag blijven stellen." 

VVD-Kamerlid Van Baalen is het daarmee eens. "Je kunt niet eerst de bevolking om een uitspraak vragen en als de uitkomst niet bevalt nog eens met een herkansing komen." 

Fractievoorzitter Verhagen van het CDA is verbaasd dat de PvdA, één van de initiatiefnemers van het referendum, nu opeens twijfel laat bestaan over wat ze met de uitslag gaat doen. "Wij waren niet voor het referendum, maar we hebben wel gezegd dat we de uitslag serieus zullen nemen."

Bos zegt in een reactie dat een "nee" voor de PvdA ook echt "nee" is. "Maar als Nederland als enige tegen de grondwet is, en de overige lidstaten zijn niet bereid opnieuw te onderhandelen, dan kan de Nederlandse regering niet zomaar alsnog ja zeggen, zonder daarover opnieuw de bevolking te raadplegen."

In de EU is al vaker een onderwerp voor de tweede keer voorgelegd aan de bevolking: in Denemarken nadat de bevolking in 1992 het verdrag van Maastricht afwees, en in Ierland nadat de Ieren in 2001 "nee" zeiden tegen het verdrag van Nice. In beide landen werden de verdragen in tweede instantie wel goedgekeurd.