Als minister van Justitie Donner niet snel het gevangenisbeleid versoepelt, gaan gedetineerden actievoeren. De gevangenen komen in opstand tegen het in hun ogen strenge regime, en met name het onlangs ingeperkte aantal uren dat ze buiten hun cel mogen doorbrengen is een doorn in het oog.
Donner krijgt tot 1 juni de tijd het beleid te versoepelen of er worden zogenaamde zit-acties gehouden, laat de Europese Organistatie ter bescherming van de Rechtspositie van Gedetineerden (E.O.R.G.) weten. Zit-acties houden in dat de gevangenen zullen weigeren bijtijds terug te keren naar hun cel door erbij te gaan zitten.
Gedetineerden klagen al langer over de bezuinigingen die Donner heeft doorgevoerd, en waardoor zij het overgrote deel van hun tijd op hun cel doorbrengen.
Spanning
Volgens de vertegenwoordigers van de gevangenen heeft het strengere beleid geleid tot meer spanning en agressie binnen de muren. De zaak is zelfs zo explosief dat de E.O.R.G. heeft besloten zich in de strijd te mengen. "Liever de zaak gecontroleerd uit de hand laten lopen, dan ongecontroleerd", is de gedachtengang van het bestuur.
E.O.R.G. wijt de situatie volledig aan het beleid van Donner, die in een klap de bezuinigingen heeft doorgevoerd, zonder na te denken wat er binnen de inrichtingen af kan spelen. Daardoor heeft de minister onderschat dat gevangenen, gevangenisdirecteuren en personeel allemaal de dupe worden van de strengere regels.
Intimidatie
Niet alleen gedetineerden zijn ontevreden over de situatie in de gevangenissen. Uit een intern onderzoek van justitie, waarop het tv-programma Nova de hand heeft gelegd, hebben ook bewaarders flink wat klachten, en dan met name over de sfeer van agressie en intimidatie in de cellenblokken.
Ruim de helft van de gevangenbewaarders zegt dat zijn worden geïntimideerd door gedetineerden. Eén op de drie is zelfs het slachtoffer van daadwerkelijk fysiek geweld. Van de ondervraagden raakte 4 procent ernstig gewond door de incidenten en 26 procent liep licht letsel op. Justitie bevestigt het onderzoek dat werd uitgevoerd onder 5700 personeelsleden in ruim vijftig justitiële inrichtingen.
Van het management hoeft het gevangenispersoneel weinig te verwachten. Het is zelfs zo dat bewaarders ook door hun eigen bazen geïntimideerd worden en soms gewelddadig worden benaderd.
Bijna eenvijfde van de cipiers wordt geïntimideerd door de leidinggevenden, 3 procent heeft te maken met lichamelijk geweld en 4 procent van de vrouwelijke cipiers wordt seksueel geïntimideerd door de leiding. 17 procent van hen wordt zo behandeld door gevangenen. Een kwart van het personeel denkt vanwege deze omstandigheden van baan te veranderen.
Oorzaak
De oorzaak van de incidenten moet volgens Justitie worden gezocht in de solitaire cultuur binnen de inrichtingen. "Het gevangenispersoneel werkt onder druk en met een moeilijke doelgroep, bij wie onderling sprake is van fysiek en verbaal geweld en agressie", aldus een woordvoerder.
Het feit dat het management weinig ondersteuning geeft aan de cipiers is volgens de woordvoerder niet acceptabel. "In de inrichtingen is het juist belangrijk dat de leiding en het personeel een voorbeeldfunctie hebben naar de gevangenen toe. Een conflict moet met woorden worden opgelost", aldus de woordvoerder van Justitie.
De uitkomsten van het onderzoek hebben sinds maart geleid tot een arbo-convenant tussen de Dienst Justitiële Instellingen, Sociale Zaken en de vakbonden met als doel een cultuuromslag te bereiken. Zo worden er meer trainingen gegeven om personeel en het middenkader sociaal weerbaarder te maken en beter te laten omgaan met agressie.
Deel deze pagina
»
»
»