Bij de bloedige opstand in de Oost-Oezbeekse stad Andizjan zijn vrijdag mogelijk 500 doden gevallen. Dat zegt het hoofd van een plaatselijke mensenrechtenorganisatie. Hij baseert zich op gesprekken met ooggetuigen en eigen waarnemingen.
Het Oezbeekse leger zou vrijdagavond het vuur hebben geopend op een menigte betogers in Andizjan, van wie een deel zich had verschanst in overheidsgebouwen. Eerder hadden artsen en andere ooggetuigen het over "honderden doden", zonder een precies getal te noemen.
Ze meldden dat het leger lijken op vrachtwagens en in bussen heeft geladen en afgevoerd. Ook journalisten, die vrijdag nog vrij door de stad mochten lopen, zeggen lijken op straat te hebben gezien.
President Karimov gaf zaterdag toe dat er in Andizjan veel doden zijn gevallen. Hij sprak over tien soldaten en politie-agenten en "veel meer" betogers.
Volgens de president, die de Centraal-Aziatische republiek sinds 1991 met harde hand regeert, heeft het leger geen bevel gekregen om op demonstranten te schieten.
Moslim-extremisten
Karimov legt de schuld voor het bloedbad bij islamitische groeperingen. Hij noemde met name de Hizb-ut-Tahrir, een islamitische organisatie die een wereldkalifaat nastreeft. "Zij wilden een coup plegen en een islamitische republiek stichten", aldus het Oezbeekse staatshoofd tijdens een persconferentie in de hoofdstad Tasjkent.
In een reactie zei Hizb-ut-Tahrir niets met de protesten te maken te hebben. "De verantwoordelijkheid voor het geweld ligt bij Islam Karimov en zijn onderdrukkende regime dat duizenden onschuldigen heeft gevangen gezet en gemarteld", aldus een woordvoerder van de organisatie in Londen.
Hij voegde eraan toe dat zijn organisatie wel uit is op de val van Karimov, maar alleen als dat op vreedzame manier gebeurt.
Lijken
Het geweld was zaterdag voor veel inwoners van de stad reden om weer de straat op te gaan. Daarbij legden zij demonstratief lijken neer op het centrale plein van de stad. Ongeregeldheden bleven uit. Het leger was niet te zien.
Inmiddels zijn er ook berichten dat duizenden Oezbeken het land proberen te ontvluchten. Zij zijn samengestroomd bij de grens met Kirgizië. Het buurland zou de vluchtelingen weren.
De hoeveelheid informatie uit Oezbekistan blijft overigens nog altijd schaars. Internationale persbureaus melden dat de Oezbeekse veiligheidstroepen hun medewerkers hebben verzocht Andizjan te verlaten, "in het belang van hun veiligheid". Vrijdag liet president Karimov de uitzendingen van tv-zenders als CNN en BBC blokkeren.
Zakenlieden
De onrust in Andizjan begon in de nacht van donderdag op vrijdag. Toen kwamen naar schatting vijftig mensen om bij rellen na een gewelddadige bestorming van een gevangenis. Daarbij werden circa 2000 gedetineerden, zowel politieke gevangenen als 'gewone' criminelen, bevrijd.
Onder de vrijgelatenen gevangenen bevonden zich 23 lokale zakenlieden. Zij zaten vast op verdenken van lidmaatschap van een islamitische beweging die banden zou hebben met een andere, verboden moslim-groepering. De verontwaardiging over een mogelijke berechting van de zakenlui zou de aanleiding zijn voor de onrust in het oosten van Oezbekistan.
Achtergrond van de volkswoede is een jarenlange frustratie over het bewind van president Karimov. Volgens de lokale bevolking heeft Karimov jarenlang niets gedaan om de grote problemen in Andizjan en de omliggende Fergana-vallei aan te pakken. De vallei kent een hele reeks problemen, onder meer overbevolking, massawerkloosheid en ernstige milieuvervuiling.
Deel deze pagina
»
»
»