Dresden, Coventry, Rotterdam. Het zijn steden die in het geheugen staan gegrift als symbool van de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Rotterdam stond zaterdag, precies 65 jaar na dato, stil bij die tragische dag in mei 1940, toen Duitse bommen het hart uit de havenstad rukten.
Het bombardement, dat begon om 13.20 uur, duurde maar een kwartier, maar de gevolgen waren verschrikkelijk. Binnen een half uur verloren 800 mensen het leven, 80.000 mensen werden dakloos, en 24.000 huizen en gebouwen brandden af.
Nog weken woedden er branden in de stad. Elektriciteit, gas, telefoon en water waren uitgevallen. Ook het gemeenteziekenhuis aan de Coolsingel werd getroffen en brandde uit.
Doel van het bombardement was de capitulatie van Nederland. Zo niet, dan zouden de Duitsers ook Amsterdam, Den Haag, Haarlem en Utrecht platgooien.
De boodschap was duidelijk. Een dag later, vijf dagen na het begin van de oorlog, tekende generaal Winkelman, de opperbevelhebber van de Nederlandse strijdkrachten, in een school in Rijsoord de Nederlandse capitulatie. Alleen in Zeeland duurden de gevechten nog enkele dagen door, tot het bombardement op Middelburg.
Herinnering
De verwoesting van Rotterdam, waarbij de burgerbevolking uitdrukkelijk tot doelwit werd gemaakt, wordt nog altijd gezien als een van de grootste oorlogsmisdaden van de Duitsers.
Maar het is de vraag of het bombardement, 65 jaar later, nog leeft in de hoofden van de Rotterdammers. De stad heeft zichzelf na de oorlog opnieuw uitgevonden, en veel inwoners lijken vooral vooruit te willen kijken.
"Ik zou de Rotterdammers die nu al niet meer weten dat Rotterdam op 14 mei 1940 is gebombardeerd niet graag de kost willen geven", zegt publicist Henk Hofland, die het bombardement zelf heeft meegemaakt.
Hofland sprak tijdens de opening van een tentoonstelling in het Schielandshuis, waar met foto's en amateurfilms geprobeerd wordt de oorlogsjaren in de havenstad te reconstrueren.
"Op die zonnige middag van 14 mei 1940 werd niet alleen het stadshart weggevaagd (...). Ook werden 650.000 geschiedenissen van evenzoveel inwoners verwoest, en gingen miljoenen illusies en toekomstverwachtingen op in een wolk van zwarte confetti", aldus Hofland.
Alledag
Op de expositie in het Schielandhuis (die nog tot 28 augustus te zien is) zijn ook de filmpjes te zien van Leo Akkermans. Hij was 15 jaar in 1940, en legde met een kleine camera het dagelijkse leven in Rotterdam vast.
Hij filmde vooral het dagelijkse leven, verjaardagen en familie-uitstapjes bijvoorbeeld.
De enige oorlogshandeling die hij registreerde was het bombardement van 31 maart 1943. Rotterdam kwam toen opnieuw onder vuur te liggen, dit keer niet door Duitse, maar door Engelse bommen. Het bleek een vergissing.
Deel deze pagina
»
»
»