De Albert Cuyp-markt in de Amsterdamse Pijp is niet de grootste markt van Nederland, maar wel de populairste. Dit jaar bestaat de markt honderd jaar.
Hoewel bijna niemand het begin van de markt heeft meegemaakt, wil het Comité Eeuwfeest dit jubileum niet zomaar voorbij laten gaan. In de komende maanden worden er koopzondagen georganiseerd, opgeluisterd door een zangfestival, een fototentoonstelling en een kinderstandwerkersconcours. Ook komt er een jubileumboek uit.
Vrije markt
In 1905 besloot de gemeente Amsterdam dat er op de Albert Cuypstraat tussen de Frans Hals- en de Sweelinckstraat een vrije markt mocht worden gehouden. De venters hoefden niet te betalen voor een plaatsje, maar hadden ook geen recht op een plaats. Wie het eerst komt, wie het eerst maalt, was de achterliggende gedachte.
Het moet een spectaculaire opening zijn geweest op die zaterdag de 7de juli. Een politieagent loste een schot, waarna de venters het met hun karren op een lopen zetten om de beste plaatsen te veroveren. De markt duurde tot in de late uurtjes; de kraampjes werden verlicht door olielampen. Er werd vooral Hollandse vis, groenten en fruit verkocht. Later boden de marktlui steeds meer levensmiddelen en ook kleding te koop aan.
Voor de oorlog waren de marktkooplieden voornamelijk van joodse afkomst. Dat veranderde in 1941 toen er maatregelen kwamen die de deelname van joden aan het openbare leven sterk inperkten. Artikel 2 verbood joden onder meer 'het directe of indirecte deelnemen aan openbare markten en veilingen'. Op de markt verschenen bordjes met daarop: 'Voor joden verboden'.
Niet alleen veel joodse gezinnen werden door de nieuwe wet getroffen, maar ook vele niet-joden die werkzaam waren in de handel. Kramenverhuurders, leveranciers en eigenaars van koffiehuizen liepen door de maatregelen veel klandizie mis.
Dal
Na de oorlog krabbelde de Albert Cuypmarkt weer uit het dal. Het ging goed met de handel en het aantal kramen en marktbezoekers nam toe. Eind 1955 telde de Cuyp 240 bezette plaatsen, veel meer dan voor de oorlog.
Zo'n vijftien jaar later, toen er steeds meer buitenlanders in Amsterdam kwamen wonen, werd het marktassortiment uitgebreid. Er kwamen kramen met bijvoorbeeld schilderijen en Surinaamse producten, zoals kousenband en bakeljauw.Tegenwoordig is vrijwel alles te koop op de Albert Cuyp, meubels, speelgoed, lingerie, sieraden je kunt het zo gek niet bedenken.
Het systeem wie het eerst komt, wie het eerst maalt, is verreweg achterhaald. Vandaag de dag wordt 's ochtends om 09.00 uur op straat een aantal nog openstaande marktplaatsen verloot onder 'sollicitanten'. Dat zijn marktkooplui die geen vaste plaats hebben, maar wel met hun hele hebben en houwen naar de Pijp toe komen in de hoop nog een plaatsje te bemachtigen. De sollicitanten staan op een wachtlijst voor een vaste plaats, maar het kan wel twintig jaar duren eer ze daarvoor in aanmerking komen.
Zangfestival
Omdat zingen en de Albert Cuyp altijd onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn geweest, - onder andere Heintje Davids en André Hazes traden er op - moet het zangfestival tijdens de speciale zondagmarkt van 5 juni het hoogtepunt van het Eeuwfeest worden. Het festijn wordt gepresenteerd door zanger Harry Slinger en de deelnemers, die uiteraard alleen Nederlandstalige muziek ten gehore mogen brengen, kunnen een optreden in Carré winnen.
»
»
»