De Britse premier Tony Blair heeft zich verdedigd tegen nieuwe aantijgingen dat hij de oorlog in Irak op oneigenlijke gronden is begonnen. In een tv-uitzending hield hij een kritisch publiek, dat vragen mocht stellen, de keuze voor waarvoor hij zelf stond in maart 2003.
"Ik moest een lastige vraag beantwoorden: was het beter om Saddam Hussein aan de macht te laten of hem in de gevangenis te stoppen. Ik geloof dat het beter was om hem gevangen te zetten."
In de tv-uitzending werden de lijsttrekkers van de drie grote partijen in Groot-Brittannië, naast Blair Michael Howard van de Conservatieven en Charles Kennedy van de Liberaal-Democraten, aan de tand gevoeld door het publiek. De drie kemphanen gingen niet onderling met elkaar in debat.
Inhoudelijk
Tijdens de uitzending ging de premier nauwelijks inhoudelijk in op onthullingen over de onduidelijke legaliteit van de oorlog die gisteren naar buiten kwamen. De Britse media publiceerden een brief waarin procureur-generaal Lord Goldsmith de juridische legitimiteit van een aanval op Irak in twijfel trekt. De regering-Blair had de brief naar buiten gebracht onder druk van de publieke opinie.
De brief was geschreven op 7 maart, maar zou het kabinet of het Lagerhuis nooit hebben bereikt. In de brief staat dat een nieuwe VN-resolutie de voorkeur verdient ter rechtvaardiging van de oorlog. Op dat moment sprak resolutie 1441 van "ernstige gevolgen". Goldsmith betwijfelde of met die formulering ook een oorlog werd bedoeld. Op 17 maart schrijft Goldsmith in een tweede brief echter dat een invasie van Irak zónder resolutie níet strijdig is met het internationale recht.
Onder druk
In de tussenliggende tien dagen was duidelijk geworden dat de Veiligheidsraad niet zou instemmen met een Amerikaans-Britse ontwerp-resolutie waarin geweld tegen Irak expliciet wordt genoemd. De tegenstanders van Blair zeggen nu dat hij Goldsmith onder druk heeft gezet om zijn mening te veranderen, iets wat de hoogste Britse rechter heeft ontkend.
"De afgelopen dagen wordt gesuggereerd dat de procureur-generaal heeft gezegd dat het illegaal was om een oorlog te beginnen", reageerde Blair in het tv-debat, "maar dat was niet het geval, hij adviseerde dat het legaal was".
De oppositie toonde zich na het afloop van het debat niet onder de indruk van Blairs verdediging. "Het is zonneklaar dat de procureur-generaal van mening veranderde", sprak de leider van de Conservatieven, Michael Howard. "Wat het publiek nu moet weten is het volgende: wat of wie deed de procureur-generaal van mening veranderen?"
De scherpe kritiek op Blair zal Howard hoogstwaarschijnlijk weinig goeds doen. Volgens alle peilingen zal Blairs Labourpartij de verkiezingen van 5 mei winnen. Veel Britten beschouwen 'Irak' niet als belangrijk verkiezingsthema.
Deel deze pagina
»
»
»