Betoog voor bejaardencellen

Willem Anker, de advocaat van de 80-jarige vrouw die is veroordeeld voor het doden van haar verstandelijk gehandicapte dochter, vindt dat zijn cliënte een alternatieve straf had moeten krijgen. Want een hoogbejaarde hoort niet in een gewone gevangenis, vindt hij.

Margje H. zit al vier maanden in een gewone cel, in een gewoon huis van bewaring. En dat is schrijnend, vindt Anker. "Voor jongeren hebben we speciale instellingen, waarom dan niet voor ouderen?"

Anker, die al langere tijd bezig is met het aanleggen van een overzicht van alle gevallen van bejaarde langgestraften, legde de rechter meerdere alternatieve straffen voor zijn cliënte voor. Elektronisch toezicht, opname in een psychiatrische inrichting of een voorwaardelijke straf. De rechter luisterde niet.

Nederland heeft geen speciale voorzieningen voor bejaarde langgestraften, maar volgens Anker is dat wel nodig in een land waarvan de bevolking snel vergrijst. 

Toename

Uit cijfers van Anker en de Dienst Justitiële Inrichtingen blijkt dat de toename in bejaarde veroordeelden groot is. In 2002 waren er 109, in 2004 was dat gestegen naar 216 en op dit moment zitten 219 mensen boven de zestig in Nederlandse strafinrichtingen. Dat is een toename van 100 procent. 

De meeste (hoog)bejaarden gevangenen zijn mannen die bijna allemaal op latere leeftijd zijn veroordeeld en bijna allemaal naar aanleiding van partnerdoding. In totaal is 1,3 procent van de gedetineerden ouder dan zestig jaar. 

Anker: "Met zulke aantallen kun je gemakkelijk een stuk of wat speciale ouderenvleugels inrichten in gevangenissen. Het gaat om een specifieke groep met specifieke problemen."

Indien gevangenissen niet anders ingericht kunnen worden, moet er volgens Anker gedacht worden aan alternatieve straffen, zoals elektronisch toezicht. Een andere mogelijkheid is een speciaal strafrecht voor ouderen, te vergelijken met strafrecht voor jeugdigen.

Rond de klok

Ook hoogleraar rechtswetenschappen Van Kalmthout ziet de vergrijzende gevangenispopulatie als een probleem. Als de ingezette trend zich voortzet zullen er, berekent hij, over tien jaar meer dan duizend mensen boven de zestig in de cel zitten. 

Een groot probleem ziet hij in het feit dat de deur in gevangenissen om 17.00 uur dicht gaat en dat er na die tijd minder personeel aanwezig is. Ouderen hebben echter rond de klok zorg nodig, aldus Van Kalmthout.