Vladimir Nabokov in 1962 Foto: ANP Door Jef van Gool, redacteur Literatuur
Vandaag verschijnt wereldwijd The Original of Laura (Dying is Fun), de roman die er nooit gekomen zou zijn als het aan de schrijver Vladimir Nabokov zelf had gelegen. Een paar dagen voor zijn dood in juli 1977 in een ziekenhuis in Lausanne vroeg hij zijn vrouw Véra het manuscript te verbranden als hij niet bij machte zou zijn het te voltooien. Zij kon dat niet over haar hart verkrijgen, borg het op in een kluis en liet de beslissing over aan hun zoon Dmitri.
Achttien jaar na de dood van Nabokovs vrouw is de publicatie van het boek dé literaire gebeurtenis van het jaar.
"Al die tijd ben ik blijven twijfelen", zegt Dmitri Nabokov in een interview in De Groene Amsterdammer. De beslissing om deze 'roman in fragmenten' toch uit te geven heeft hij uiteindelijk helemaal alleen genomen, "om eerlijk te zijn al heel lang voor de eerste heisa rond het ongepubliceerde manuscript een paar jaar geleden in de media losbarstte".
Het dilemma doet denken aan een verzoek van Franz Kafka. Die vroeg een vriend al zijn werk na zijn dood te verbranden, iets wat de man niet kon opbrengen.
Gouden regel
Met zijn besluit is Dmitri ingegaan tegen een gouden regel die Vladimir Nabokov altijd hanteerde: nooit een onafgewerkt manuscript publiceren. Tegen de kritiek daarop verdedigt de zoon zich ook door te benadrukken dat zijn vader zijn verzoek op een heel moeilijk moment deed.
Eerder had die al een vroege, door uitgevers uit angst voor vervolging geweigerde versie van 'Lolita' willen verbranden, maar zijn vrouw had hem er tot twee keer toe van kunnen overtuigen dat niet te doen.
138 steekkaarten
En dan is er nog het allicht sterkste en onweerlegbare argument, dat het manuscript "een fascinerende kijk biedt in het laboratorium van de grote Vladimir Nabokov".
De schrijver noteerde de eerste vijf hoofdstukken en gedeelten van de volgende hoofdstukken van de roman op 138 steekkaarten.
Facsimile's daarvan zijn ook opgenomen in de tweetalige Nederlandse editie, 'Het origineel van Laura (Doodgaan is leuk)', die vandaag door De Bezige Bij wordt uitgebracht. Onder de kaarten van Nabokov staat de vertaling ervan door Rien Verhoef.
Zusje van Lolita
Het verhaal draait om het huwelijk van de geniale, zwaarlijvige wetenschapper Philip Wild en de slanke, wispelturige en promiscue Flora die hem voortdurend vernedert. Zij is de dochter van een danseres en een fotograaf die zelfmoord heeft gepleegd. Op een dag krijgt Wild een boek in handen dat is geschreven door een van de minnaars van Flora. Daarin figureert zij als mijn Laura.
Als jong meisje leek zij qua gedrag een zusje van Lolita. "Haar verfijnde beendergestel glipte ogenblikkelijk een roman binnen werd van die roman zelfs de heimelijke structuur en schraagde ook nog enkele gedichten. Ze was een vierentwintigjarige ongeduldige schoonheid met borsten als kopjes die wel een tiental jaren jonger leken dan zijzelf, met die bleke loensende tepels en stevige vorm."
Liefde en dood, daar gaat het om in dit langverbeide orgelpunt van het werk van Nabokov. Het origineel, de 138 met potlood beschreven steekkaarten, worden op 4 december geveild bij Christie's in New York. De opbrengst wordt geschat op 400.000 tot 600.000 dollar.
The Original of Laura - Vladimir Nabokov - Knopf - ISBN 9780307271891 - €33,00. De vertaling, Het Origineel van Laura (ISBN 9789023441502) kost €29,90.
»