Een wassen beeld van Obama in Shanghai AFP Door China-correspondent Wouter Zwart
Barack Obama begint vandaag aan de belangrijkste etappe van zijn reis door Azië, een driedaags bezoek aan China. Strategisch en economisch zijn de VS en China meer en meer aan elkaar gewaagd. Maar ook zijn ze steeds afhankelijker van elkaar. Komende jaren zal de toekomst van de wereld grotendeels afhangen van de relatie tussen deze twee grootmachten.
China's opkomst op het wereldtoneel brengt de nodige politieke verantwoordelijkheden met zich mee. De Chinese rol in de kwestie Noord-Korea blijft van doorslaggevend belang, hoewel er steeds meer twijfel is of het Noord-Koreaanse regime nog wel luistert naar Peking. Daags na een bezoek van de Chinese premier Wen Jiabao vuurde Pyongyang 'gewoon' weer een testraket af.
China en de VS delen de opvatting dat het conflict rond Noord-Korea vooral in het zeslandenoverleg moet worden opgelost. Al heeft Obama laten doorschemeren dat ook bilaterale gesprekken tot de mogelijkheden behoren. Daarbij kan Peking een bemiddelende rol spelen.
China's politieke rol als wereldmacht wordt überhaupt steeds belangrijker. Zo onderhoudt Peking ook banden met de leiders van Iran, nog zo'n nucleaire dreiging waarover de presidenten Obama en Hu Jintao de komende dagen zullen praten. Omdat China een veto-recht heeft in de VN-Veiligheidsraad, hangen eventuele sancties tegen Iran af van Peking.
Klimaat
Symbolisch is het natuurlijk mooi dat Obama en Hu met elkaar praten over het klimaat, zo vlak voor de belangrijke Kopenhagen-top in december. Maar resultaten of afspraken worden in Peking niet verwacht. De Verenigde Staten en China zijn met afstand de grootste vervuilers ter wereld, maar beide kampen beschuldigen elkaar ervan te weinig initiatief te tonen.
Washington vindt bijvoorbeeld dat Peking zijn economische groei op onverantwoordelijke manier laat prevaleren boven het milieu. Andersom herinnert China Obama er graag aan dat diens groots aangekondigde klimaatplannen het Amerikaanse congres nog niet eens hebben bereikt. Wat dat betreft heeft China zichzelf scherpere milieudoelen gesteld dan de VS.
'Zwarte gevangenissen'
Mensenrechtenorganisaties hebben Obama's bezoek aan China met beide handen aangegrepen om hun stokpaarden te berijden. Niet toevallig kwam Human Rights Watch afgelopen week met een nieuw rapport over zogeheten 'Zwarte Gevangenissen'; plekken waar burgers op illegale wijze worden vastgehouden en soms zelfs mishandeld en vernederd.
Deze burgers zijn vaak mensen die naar Peking waren gekomen om te klagen over corruptie en andere misstanden in hun eigen stad of dorp.
Ironisch genoeg nemen voorafgaand aan Obama's bezoek de berichten weer toe over het preventief oppakken en afvoeren van bekende 'lastige' mensen, zoals dissidenten, advocaten en schrijvers. De autoriteiten lijken zoveel mogelijk klagers uit het straatbeeld te willen weren, nu de wereldpers naar Peking is afgereisd.
Mensenrechtenorganisaties hopen dat Obama komende dagen de tijd neemt om kwesties als die van Tibet en Chinese politieke gevangenen met zijn ambtsgenoot Hu te bespreken. Maar de vooruitzichten wijzen daar niet op. Tijdens zijn grote Azië-speech, gisteren in Japan, bleef de Amerikaanse president zeer op de vlakte.
Deel deze pagina
»
»
»