Bij de Brandenburger Tor in Berlijn hebben tienduizenden mensen stilgestaan bij de val van de Muur, vandaag twintig jaar geleden. Bondskanselier Merkel liep onder de poort door, samen met staatshoofden en regeringsleiders, onder wie ook premier Balkenende.
In haar toespraak herinnerde Merkel aan de Kristallnacht, waarmee vandaag 71 jaar geleden de Jodenvervolging begon. "Vrijheid ontstaat niet vanzelf, voor vrijheid moet worden gevochten," zei Merkel.
Bondskanselier Merkel heeft oud-Sovjet-president Gorbatsjov bedankt voor zijn rol bij de val van de Berlijnse Muur. Door zijn hervormingen in de Sovjet-Unie werd verandering mogelijk in de DDR, zei Merkel.
Om 15.00 uur liep kanselier Merkel met Michail Gorbatsjov en Lech Walesa over de vroegere grenspost Bornholmer Strasse, die op 9 november 1989 om 23.25 uur als eerste open ging.
Het is de plek waar de eerste Oost-Duitsers overstaken naar West-Berlijn, onder wie ook Angela Merkel zelf. Ze was toen 35 jaar.
Ingetogen
Volgens een echtpaar van middelbare leeftijd uit Amsterdam was de ceremonie op de Bösebrücke een stuk ingetogener dan de activiteiten even verderop, rond de Brandenburger Tor. "Daar is het net een circus. Er zijn daar ook meer toeristen dan hier, hier zie je voornamelijk Duitsers".
Het echtpaar komt regelmatig in Berlijn en is speciaal deze week weer afgereisd. "Helaas konden we twintig jaar geleden geen vrij krijgen. We zaten de hele avond voor de televisie!"
Kerkdienst
De herdenkingen van vandaag begonnen met een kerkdienst in Oost-Berlijn. De dienst werd gehouden in de Gethsémané-kerk in de wijk Prenzlauerberg, een centrum van de vreedzame revolutie in de toenmalige DDR.
Bij de dienst waren president Köhler en bondskanselier Merkel aanwezig. Merkel zei daar dat de Duitse vereniging nog niet is voltooid, zolang er nog ongelijkheid is in de levensomstandigheden in het oosten en westen van Duitsland.
Het hoogtepunt van de festiviteiten was vandaag bij de Brandenburger Tor. Daarbij waren ook Europese staats- en regeringsleiders, onder wie de Russische president Medvedev. Minister Clinton vertegenwoordigde de VS.
Om 20.00 uur stootte Walesa er de eerste van 1000 meer dan manshoge dominostenen om. De stenen zijn afgelopen weekend opgesteld en lopen van de Rijksdag, via de Brandenbruger Tor naar de Potsdammer Platz. De stenen zijn beschilderd door scholieren en kunstenaars van over de hele wereld.
Muur van geluid
Vanmiddag bracht een Nederlandse band een gitaarstuk ten gehore dat speciaal voor deze gelegenheid gecomponeerd was. Het stuk is met in totaal 206 gitaristen uitgevoerd; een voor elk slachtoffer dat is gevallen rondom de Muur.
"Het stuk vertegenwoordigt drie fasen uit de geschiedenis van de Muur; de bouw, de aanwezigheid en het einde van de deling", vertelt gitarist Douwe Dijkstra.
Opvallende afwezige bij de Duitse festiviteiten is Helmuth Kohl. De kanselier van de Duitse eenheid heeft vanwege gezondheidsproblemen afgezegd.
Tien dagen geleden was hij wel aanwezig bij een speciale gelegenheid waarbij hij samen met oud-president Bush en oud-USSR-leider Gorbatsjov in het zonnetje werd gezet.
Deel deze pagina
»
»
»