Door correspondent Sander van Hoorn
Een stille straathoek in het centrum van Tel Aviv. "Dit is het voetbalstadion van Gaza Stad", vertelt een vrouwenstem. Er is wat fantasie voor nodig. "Als je snel nog even wat goedkope souvenirs wil kopen voor je familie in Tel Aviv, is dit het moment!"
Zelfs met je ogen dicht is het moeilijk voor te stellen, maar dat is juist het idee. YouAreNotHere(.org) is een kunstwerk waarbij het juist gaat om de vervreemding in een stad die zo dicht bij die andere ligt. Waar in de ene zo veel en verstrekkende besluiten genomen worden over de andere.
Het Israëlische ministerie van Defensie waar niet alleen wordt besloten over oorlog of vrede, maar bijvoorbeeld ook over welke producten Gaza binnen mogen en welke niet, ligt hier op een steenworp afstand van waar op de kaart in Gaza het voetbalstadion ligt.
Sticker
Je voelt je af en toe wat lullig. Om te weten waar je precies moet zijn hou je een dubbelzijdig geprinte kaart tegen het zonlicht. Aan de ene kant de kaart van Gaza, met daarop plaatsen die interessant zijn. Ze schijnen door op het stratenplan van Tel Aviv op de achterkant.
In Tel Aviv hebben de kunstenaars (Mushon Zer-Aviv uit Israel en Laila El-Haddad uit Gaza) precies op die plek een sticker geplakt op een lantaarnpaal of bushokje. Je belt een telefoonnummer en toetst de code in die je net op de sticker hebt gevonden en krijgt dan uitleg over die plek in Gaza.
Verhelderend
Achttien plekken zijn er uitgezet en het levert een mooie wandeling op. De uitleg door El-Haddad brengt de plekken tot leven. Niet alleen omdat ze Gaza kent (ze is er geboren, maar mag er niet naar terug, ook dat legt ze uit) maar omdat ze duidelijke meningen heeft.
Bij het huis van de Palestijnse president gaat het bijvoorbeeld vooral over corruptie en het Israëlische 'offensief' in Gaza heet bij haar ook geen 'operatie', wat een typisch Israëlisch eufemisme is. Het zou ook verhelderend kunnen werken voor de inwoners van Tel Aviv die zo op een heel charmante manier de luchtbel kunnen doorprikken waarin ze leven.
Maar de hele wandeling door ben ik de enige die interesse heeft voor de stickers. Mensen die ik aanspreek hebben ze nog nooit zien hangen. De meesten vinden het een leuk idee, maar maken geen aanstalten om meer te weten te komen.
Restaurant
Waar in Gaza een bekend restaurant is, moet je in Tel Aviv met gevaar voor eigen leven naar de middenberm van een zesbaans weg sprinten. Daar vind je dan eindelijk de begeerde code op een sticker. Een restaurant is hier in geen velden of wegen te bekennen.
Als toeristische attractie zou het een functie kunnen hebben: als je geen hulpverlener, diplomaat of journalist bent, kom je Gaza nog altijd niet in. Zowel Israël als Egypte houdt dat tegen. Dus dit is dé manier om je er in elk geval toch te wanen.
Ik ken veel van de plaatsen die El-Haddad beschrijft en misschien dat het voor mij daardoor eerder tot leven komt. Het spelletje, het zoeken naar de stickers, blijft niet alle achttien plaatsen leuk, hoewel het schatzoek-element er in het begin zeker is. Frustrerend is locatie twaalf, waar de stickers volgens mij zijn weggehaald.
Gaza-stad
Inmiddels ben ik in Gaza en heb ik toch nog maar wat plekken bezocht waar ik was op de geprojecteerde plaats in Tel Aviv. Bij het huis van Mahmoud Abbas kan ik me een verhandeling over corruptie levendig voorstellen. Het busstation waar de bussen richting Rafah vertrekken, was leeg. Zelfs de grens met Egypte is te onregelmatig open om veel verkeer te genereren.
Het restaurant blijkt minder bekend dan ik verwachtte. Ik was in de buurt en heb verschillende mensen ernaar gevraagd. Niemand wist me de weg te wijzen. Ik had natuurlijk even op de Gaza-kant van de kaart kunnen kijken waar het zou moeten liggen. Maar de kaart ben ik in Tel Aviv vergeten.
»
»
»